Tijdens de Amerikaans-Israëlische militaire opbouw vóór de oorlog die een week geleden uitbrak, waarschuwde Iran de wereld voortdurend dat het terug zou vechten als het zou worden aangevallen en verwoesting zou aanrichten in de regio en daarbuiten.
ADVERTENTIE
ADVERTENTIE
Een week nadat de oorlog de regio trof, veroorzaakte een golf van Iraanse aanvallen aanzienlijke onrust op de mondiale energiemarkten.
Sinds het uitbreken van de Iraanse oorlog afgelopen zaterdag is Teheran zijn luchtaanvallen over de Golf blijven uitbreiden, en donderdag viel Iran ook Azerbeidzjan aan.
Teheran heeft beweerd dat het zich alleen richt op Amerikaanse en Israëlische belangen, maar de realiteit ter plaatse laat zien dat zijn raketten en drones ook gericht zijn op de energie-infrastructuur van de Golf, die de grootste economieën ter wereld en de mondiale energiebalans van brandstof voorziet.
Bovendien trad Iran hardhandig op tegen de scheepvaartroute in de Straat van Hormuz – waar 20% van de mondiale oliestroom doorheen stroomt – waardoor meer dan 200 schepen strandden, zoals gerapporteerd door de handels- en logistieke dienst Lloyd’s List.
Qatar heeft de productie van vloeibaar aardgas in de grootste LNG-fabriek ter wereld stopgezet nadat Iraanse drones zijn operationele complexen in Mesaieed en Ras Laffan Industrial City hadden aangevallen, waardoor de mondiale energiehandel opschudde en de prijzen omhoog gingen.
De LNG-productie van Qatar is goed voor ongeveer 20% van het mondiale aanbod en speelt een belangrijke rol bij het in evenwicht brengen van de vraag op de Aziatische en Europese markten.
Vervolgens dwong een nieuwe golf van Iraanse aanvallen ook de grootste olieraffinaderij ter wereld in Saoedi-Arabië te sluiten, terwijl ook de Iraakse olieproductie en de Israëlische gasvelden werden getroffen. De haven van Dubai, een van de grootste havens ter wereld, werd naar verluidt ook getroffen.
In zijn beoordeling op vrijdag zei het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken dat, hoewel de Iraanse raket- en drone-aanvallen in een lager tempo plaatsvonden dan in de eerste dagen van de oorlog, het bereik van de doelen steeds diverser werd, met een toenemende focus op economische doelen en de energie-industrie.
In een interview dat vrijdag door de Financial Times werd gepubliceerd, waarschuwde de Qatarese minister van Energie Saad al-Kaabi dat oorlog ‘de wereldeconomie zou kunnen neerhalen’.
“Als deze oorlog een paar weken voortduurt, zal de groei van het BBP over de hele wereld worden beïnvloed. De energieprijzen voor iedereen zullen stijgen. Er zullen tekorten zijn aan sommige producten en er zal een kettingreactie ontstaan waarbij fabrieken niet kunnen leveren”, zei hij.
Hormuz-file in Iran
Dr. Yousef Alshammari, voorzitter van het London College of Energy Economics, vertelde Euronews donderdag dat alleen al een blokkade van de Straat van Hormuz een mondiale recessie zou kunnen veroorzaken als deze aanhoudt.
“Nu we de zomer tegemoet gaan, denk ik dat het risico op een wereldwijde recessie zal toenemen”, zei Alshammari.
“En dan denk ik dat we politieke druk kunnen krijgen, vooral van China, de grootste verbruiker van Iraanse olie”, legde hij uit.
“Ik denk niet dat China hierover zal zwijgen, en het beste scenario is natuurlijk dat de Straat van Hormuz weer opengaat.”
Volgens Alshammari is de stijging van de gasprijzen met ruim 50% duidelijk zichtbaar, vooral in Europa. De stijging van de olieprijzen was echter lager dan de meeste markten en analisten hadden verwacht.
“Dit is in de eerste plaats te wijten aan het feit dat we ons in een periode van lage vraag bevinden, en in de tweede plaats omdat de mondiale oliemarkt nog steeds goed wordt bevoorraad”, zei hij.
Geen plan, geen zin
Voormalig Amerikaans ambassadeur in Azerbeidzjan Matthew Bryza vertelde Euronews dat de aanval op Azerbeidzjan en de recente aanvallen op Turkije en Cyprus “geen zin hebben in termen van een samenhangend en rationeel militair plan”.
“Het is moeilijk te begrijpen waarom Iran een drone-aanval lanceerde op de regio Nachitsjevan in Azerbeidzjan, omdat Iran duidelijk niet wil dat Azerbeidzjan betrokken raakt bij een militair conflict”, zei Bryza.
Volgens Bryza is de aanval van Iran op Azerbeidzjan zelfs nog minder logisch omdat de Azerbeidzjaanse president Ilham Aliyev “het enige staatshoofd ter wereld was dat de Iraanse ambassade bezocht om zijn medeleven te betuigen na het begin van de oorlog, toen bij aanvallen de Iraanse topleider en andere hoge Iraanse functionarissen omkwamen.”
“En zelfs zoals de president van Azerbeidzjan zei, kwam er een telefoontje uit Iran waarin om hulp van Azerbeidzjan werd gevraagd bij de evacuatie van Iraanse burgers uit Beiroet,” zei Bryza.
“President Aliyev stuurde een vliegtuig en zei: nee, daarvoor nemen we geen geld aan. En een paar uur later viel Iran Azerbeidzjan aan. Dat slaat dus nergens op.”
Bryza betoogde dat Teheran mogelijk probeert de samenleving en de economie te ontwrichten om druk uit te oefenen op de Amerikaanse president Donald Trump, aangezien aanhoudende verstoringen van de toeleveringsketen en stijgende olieprijzen de Republikeinen bij de tussentijdse verkiezingen in november zouden kunnen schaden en Trump ervan zouden kunnen overtuigen de druk op Iran te verminderen.
Bryza zei echter dat de meest waarschijnlijke verklaring was dat commandanten op een lager niveau enkele weken geleden op aanwijzing van Khamenei individuele beslissingen namen om het militaire bevel te delegeren als hoge functionarissen zouden worden gedood.
“Om welke reden dan ook dachten ze dat (hun beslissing) redelijk was, ook al was het in het algemeen onredelijk”, concludeerde de voormalige diplomaat.
