Tegenwoordig is het een appartementencomplex in Italiaanse stijl, gelegen tussen een Indiaas restaurant en een Target. Maar een halve eeuw geleden stond op 1454 5th Street in het centrum van Santa Monica de Beach Boys’ Brother Studio, een voormalig pornotheater dat omgebouwd werd tot opnamecomplex waar toonaangevende Amerikaanse rockband in de jaren zestig probeerde hij het genie Brian Wilson ervan te overtuigen na zo lang in de wildernis terug te keren naar de kudde.
Niemand zou aannemen dat de albums die de Beach Boys halverwege de jaren zeventig voor Brother maakten – waaronder ’15 Big Ones’, ‘The Beach Boys Love You’ en het al lang bestaande ‘Adult/Child’ – de meest succesvolle van de band waren. (Nou ja, niemand behalve Wilson, die vaak de synth “Love You” als zijn favoriet noemde.) Tien jaar na “Pet Sounds” uit 1966, die de Beatles zo betoverde dat ze moesten antwoorden met “Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band”, waren de potige, bebaarde Beach Boys verre van het centrum van de popmuziek; Vooral Wilson heeft zich grotendeels teruggetrokken uit het openbare leven terwijl hij worstelt met de effecten van drugs en zijn kwetsbare geestelijke gezondheid.
Maar Brother bood de setting voor een creatieve heropleving – misschien wel het laatste moment van eenheid van de band vóór het begin van jaren van serieuzere onderlinge strijd.
“Het was alsof we allemaal weer bij elkaar waren en we weer de Beach Boys waren”, zei Al Jardine, die de groep in 1961 in de buitenwijk Hawthorne oprichtte met Wilson, Wilsons broers Dennis en Carl, en Wilsons neef, Mike Love. Nu, acht maanden later overlijden van Brian Wilson in juni op 82 keert een nieuwe boxset terug naar het tijdperk als een expressieve uitstorting onder leiding van de verjongde visionairs van de band.
“We Gotta Groove: The Brother Studio Years” verzamelt 73 nummers uit 1976 en ’77, inclusief outtakes, demo’s, een geremasterde versie van de “Love You” LP en de eerste officiële release van het veelgeprezen “Adult/Child”, waarin Wilsons aangrijpende, emotionele zang te midden van orkestrale arrangementen in glanzende bigbandstijl werd geplaatst. Tot de hoogtepunten van de set behoorden een stem- en pianovertolking van ‘Still I Dream of It’, die Wilson volgens de legende schreef in de hoop dat Frank Sinatra het zou uitvoeren, en een majestueus ‘You’ve Lost That Lovin’ Feeling’, dat liet zien wat een briljante platenmaker Wilson was ondanks de goed gedocumenteerde puinhoop.
“Brian is hersteld van zijn persoonlijke leven, en hij is klaar om weer de studio in te gaan”, zegt Jardine, 83, wiens laatste tour met leden van Wilsons roadband vrijdagavond zal stoppen in L.A.’s United Theatre op Broadway voor een volledige uitvoering van “The Beach Boys Love You.” Met eigenzinnige maar oprechte liedjes over Wilsons dochter Carnie (“I Wanna Pick You Up”) en Johnny Carson (uh, “Johnny Carson”) – om nog maar te zwijgen van het nummer “Honkin’ Down the Highway”, uitgevoerd door Jardine in de titelrol – is “Love You” een soort klassieker onder Wilsonologen geworden.
Jardine van LP zei: “Brian’s geest – zijn ziel voor het schrijven van liedjes – is daarin erg sterk.”
De Beach Boys openden Brother Studio rond 1974 vlakbij de hoek van 5th Street en Broadway, slechts een paar blokken van het strand. Ze reisden naar Nederland om hun nieuwste album, “Holland” op te nemen; daarvoor maakten ze enkele opnames in Wilsons huis aan Bellagio Road in Bel-Air, hoewel het voormalige meesterbrein van de groep evenveel tijd boven in zijn slaapkamer doorbracht als met het opnemen van muziek met zijn bandleden.
Wilsons terugtrekking nadat zijn notoir ambitieuze ‘Smile’-project mislukte, liet ruimte voor de rest van de Beach Boys om dat te doen een muziekband vormenzoals in het gedenkwaardige nummer ‘Sunflower’ uit de jaren zeventig. Maar het gebrek aan hits eiste uiteindelijk zijn tol: Love, 84, zei lachend dat een van de redenen waarom ze Brother begonnen was omdat Wilsons vrouw, Marilyn, het uiteindelijk “opgaf nadat het huis jarenlang overspoeld was met mensen” en minder dan spectaculaire resultaten behaalde. “Het was als een poging om mezelf te verdedigen”, voegde hij eraan toe.
The Beach Boys backstage in Central Park in New York in 1977.
(Richard E.Aaron / Redferns)
In de liner notes van ‘We Gotta Groove’ herinnert ingenieur Stephen Moffitt, die Brother ontwierp nadat hij eerder bij L.A.’s Village Recorders had gewerkt, dat hij ‘alle pornorommel’ uit het gebouw had opgeruimd en ronde glas-in-loodramen had geïnstalleerd om precies de juiste sfeer te creëren. In een advertentie in een vintage tijdschrift werd luxe studioapparatuur aangeprezen, evenals een ‘videokamer op groot scherm’ en ‘speelkamer met pong, flipperkast en bumperpool’.
“Het was een pauze”, zei Love. “Een plek om te bezoeken en creatief te zijn.”
Terwijl de band Brother aan het opstarten was, scoorden de Beach Boys onverwacht succes met ‘Endless Summer’ uit 1974, een dubbel-LP-compilatie van het vroege materiaal van de groep – ‘Surfin’ Safari’, ‘Don’t Worry Baby’, ‘California Girls’ – dat bovenaan de Billboard-albumlijsten stond met een verkoop van meer dan 3 miljoen exemplaren. Een soortgelijke hitscollectie die in Engeland werd gepubliceerd, ‘20 Golden Greats’, was daar ook een succes. “Het was een ongelooflijk succes”, zei Love. “Eén op de vijf gezinnen heeft er last van.”
Plotseling, na het negeren van groepsinspanningen als ‘Holland’ en ‘Carl and the Passions – ‘So Tough”, herinnerde de wereld zich wat ze zo leuk vond aan de Beach Boys, en dat waren de nummers die waren geschreven en geproduceerd door Brian Wilson.
De band begon te werken aan de Brother-plaat ‘15 Big Ones’, die een mix bevatte van Wilson-originelen en covers van oude nummers als ‘Chapel of Love’ en ‘Blueberry Hill’. Het eerste Beach Boys-album sinds “Pet Sounds” dat Wilson een soloproductiekrediet opleverde, ging gepaard met een agressieve marketingcampagne die bekend staat als “Brian Is Back!”; Wilson verscheen op de cover van Rolling Stone – ‘The Healing of Brother Brian’, lees de coverregel – en nam deel aan een televisiespecial van Beach Boys die zijn terugkeer naar het concertpodium van Anaheim Stadium aankondigde.
Earle Mankey, een ingenieur bij Brother halverwege de jaren zeventig, zei dat ‘15 Big Ones’ niet Wilsons poging was om het vuur weer aan te wakkeren, maar eerder ‘de poging van iemand anders om het vuur weer aan te steken’. Hij herinnerde zich dat Wilson eruitzag als een “bang konijn” toen hij de studio binnenliep en verschillende sessiemuzikanten aantrof die in het verleden met de Beach Boys hadden gewerkt. (Dit was de tijd van Wilsons eerste relatie met psycholoog Eugene Landy, wiens latere terugkeer in Wilsons leven begin jaren ’80 voor veel controverse zorgde.)
Fans kijken naar het optreden van de Beach Boys in het Anaheim Stadium op 3 juli 1976.
(Tony Korody/Sygma via Getty Images)
Zelfs Love geeft toe dat “Brian terug is!” een beetje overdreven. “Brian is tot op zekere hoogte terug”, zegt Love nu. ‘Honderd procent? Misschien niet.’
Maar de campagne was succesvol: “15 Big Ones” behaalde de nummer 1-positie. 8 op de Billboard 200 – het hoogste voor een Beach Boys-studioalbum in meer dan tien jaar – terwijl de LP de eerste Top 5-single van de band sinds “Good Vibrations” splitste met zijn vertolking van Chuck Berry’s “Roll and Roll Music.”
Belangrijker nog: het commerciële succes zorgde ervoor dat Wilson een ware artistieke comeback maakte met ‘The Beach Boys Love You’, dat je nog steeds kan verrassen met de emotionele puurheid en grillige texturen van Wilsons productie. Luister eens naar de prachtige groove van “Mona”, gezongen door Dennis met de raspende stem van een roker, of het eenzame geluid van een elektrische gitaar die over de harmonieën van de gebroeders Wilson zweeft in “The Night Was So Young”; luister hoe Brian en Marilyn huwelijksgaranties uitwisselen in hun bijna onbeschaamde duet, “Let’s Put Our Hearts Together.”
“Van al Brian’s werk denk ik dat dit zijn meest persoonlijke album is sinds ‘Pet Sounds’”, zegt Darian Sahanaja, die de laatste decennia van zijn leven met Wilson speelde. “Misschien meer dan ‘Pet Sounds’, omdat Tony Asher de meeste teksten op ‘Pet Sounds’ schreef en Brian de meeste teksten op ‘Love You’. De Brian die ik ken, leeft en ademt deze nummers echt.”
In tegenstelling tot “15 Big Ones” was “Love You” geen hit, met een piek op nummer 1 in de Billboard Hot 100-hitlijst. 53 – zelfs lager dan ‘Holland’. Hoe dol hij ook is op het album, Sahanaja vindt het grappig dat iedereen in het Beach Boys-kamp zou verwachten dat Wilson probeert rockfans te geven wat ze willen.
“Hij luisterde op dat moment niet naar Top 40”, zei hij. “Hij schreef gewoon wat er uit hem kwam. Er was geen: ‘Ik vraag me af wat Fleetwood Mac doet…'”
Wilson ging zelfs nog verder met ‘Adult/Child’, waarvoor hij orkestarrangementen bestelde bij Dick Reynolds, die in de jaren vijftig met Wilsons geliefde Four Freshmen had gewerkt. Zowel Love als Jardine zeggen dat ze zich niet echt herinneren waarom het album niet is uitgebracht; Love zei “het zat destijds waarschijnlijk niet goed bij de platenmaatschappij” en wees erop dat zelfs bij “Pet Sounds” de A&R-vertegenwoordigers van de groep zich afvroegen “of we misschien iets meer konden doen als ‘I Get Around’. ”
Wat er ook gebeurde, de onwil van “Adult/Kid” om op zijn plek te blijven leidde tot een nieuwe terugtrekking door Wilson, die zich weinig bekommerde om de volgende paar platen van de band en zich uiteindelijk tot een solocarrière wendde. In 2012 produceerde Wilson een matige Beach Boys-reünieplaat – minus Dennis, die stierf in 1983, en Carl, die stierf in 1998 – maar het grootste deel van de jaren ’00 toerde hij en Jardine onder de naam Wilson, terwijl Love toerde als de Beach Boys. (De band van Love zal in juli drie shows spelen in de Hollywood Bowl.)
Op de vraag hoe het is om sinds zijn dood met Wilsons band op te treden, zei Jardine: “Ik heb het gevoel dat hij er nog steeds is.” Sahanaja zei dat hij Jardine zag huilen terwijl ze op straat aan liedjes van “Love You” werkten, voorafgaand aan de show van vrijdag. Maar hij is ook blij om de opwinding onder jonge fans te zien over wat hij beschouwt als het laatste geweldige album van The Beach Boys.
“De reactie was veel gekker dan ik ooit heb gezien bij een show die we ooit met Brian hebben gedaan”, zei hij. “Het is alsof ze denken dat ze een geheim item hebben gevonden dat ze echt herkennen.” Hij lachte. “Ik zei toch dat deze kinderen bang zijn: ze springen op en neer en zingen mee met alle teksten. Ze zijn aan het pogo-en.”
