‘Out of Plain Sight’-recensie: Blootstelling aan het ongepast dumpen van DDT op de zeebodem

“Forever chemicaliën” sterven niet – ze hergroeperen zich alleen maar. Maar in plaats van weer bijeen te komen in de hel, zoals het oude gezegde van de Marine luidt, komen ze weer samen in de oceaan, waar de verbindingen al tientallen jaren worden gedumpt.

Jarenlang heeft Times-milieuverslaggever en Pulitzer-finalist Rosanna Xia verslag gedaan van de blijvende erfenis van de chemische DDT, een pesticide dat ooit op mensen werd gebruikt en net zo gevaarlijk was als haarlak en slangwater. In 2020 bracht hij het verhaal naar voren dat vaten met het giftige afval DDT, waarvan de laatste tientallen jaren geleden door de grootste producent, Montrose, naar de oceaanbodem werd gestuurd, dichter bij de kust van Zuid-Californië lagen dan eerder werd gedacht. Haar lopende onderzoekswerk is nu het onderwerp van een documentaire, ‘Out of Plain Sight’, geregisseerd door Xia samen met Daniel Straub. (Volledige openbaarmaking: het werd geproduceerd door LA Times Studios, een aangesloten bedrijf.)

De film volgt een onverschrokken feitenzoeker Xia die de getroffen kustlijn verkent, wetenschappers, oceanografen, biologen en natuurexperts bezoekt terwijl hij probeert de impact van een half miljoen vaten vergeten DDT in kaart te brengen, die in 1972 werd verboden maar nog steeds een impact heeft op het toch al kwetsbare ecosysteem en de nakomelingen van degenen die eraan worden blootgesteld. Haar inspiratiebron, hierboven aangehaald en te zien in archiefbeelden, was Rachel Carson, wiens boek ‘Silent Spring’ uit 1962 voldoende publieke verontwaardiging teweegbracht tegen chemische pesticiden om te leiden tot de oprichting van de Environmental Protection Agency.

Carsons aangrijpende zorg is, paradoxaal genoeg, de afwezigheid, die tot uiting komt in de afnemende vogelpopulaties (vandaar zijn titel “stil”). Ondertussen begon Xia’s klaroenstoot met een beeld van een lekkend vat op de zeebodem, gemaakt door een robot. Dat is het begin van de voedselketen van zee tot land, die begint bij mariene biota die rijk zijn aan DDT. Microplastics zijn tegenwoordig terecht erg belangrijk, maar we kennen nog steeds niet de oorzaken van de rampen van chemische vervuiling in het verleden. Het is niet ongebruikelijk dat bedrijven als het inmiddels ter ziele gegane Montrose ooit geloofden dat niemand op de hoogte zou zijn van hun grootschalige DDT-afvalverwerkingsactiviteiten. De film betoogt dat het een andere zaak zou zijn als we ervoor zouden kiezen om niet te worstelen met de milieueffecten die we vandaag de dag ervaren.

‘Out of Plain Sight’ streeft ernaar om filmisch levendiger te zijn dan de standaard, spraakmakende documentaire. Een korte geschiedenis van DDT, van de opwinding van het bedrijf over de ontdekking ervan tot de protesten, wordt gepresenteerd in een charmante archiefmontage op een gedeeld scherm, afkomstig uit educatieve films, journaals en interviews, maar met de soundtrack van ‘I Don’t Want to Know’ van de Zombies voor een brutaal tintje. En alle interviews van Xia worden in het veld gefilmd in een vérité-stijl, gebaseerd op journalistiek in actie, van het UC San Diego-laboratorium en de reddingsoperatie voor zoogdieren die zorgen voor een door kanker getroffen zeeleeuw tot de pogingen van microbioloog David Valentine om monsters te verzamelen van een tikkende tijdbomachtige modderbak.

Hoewel we films nodig hebben die de mysteries van de journalistiek ontrafelen (en Xia is een boeiende correspondent voor de camera), is dat aspect minder overtuigend dan een portret dat aanmoedigt tot een toegewijde, veelzijdige inspanning om de dreiging die nog steeds bestaat, bloot te leggen, te begrijpen en hopelijk op te ruimen. ‘Out of Plain Sight’ hoeft geen baanbrekend filmwerk te zijn om een ​​waardevol doorlopend verhaal over een verborgen nachtmerrie voor ons allemaal te vertellen. Dit doet ons denken aan een ander beroemd gezegde, dat ook kan worden toegepast op de lange levensduur van DDT, zoals het gezegde over mariniers van William Faulkner: “Het verleden is nooit dood – het is niet eens het verleden.”