De Amerikaanse president Donald Trump prees donderdag de leiders van Armenië en Azerbeidzjan nadat ze elkaar de hand hadden geschud na een vredesakkoord dat gericht was op het beëindigen van decennia van vijandigheid tussen de twee landen.Tijdens een toespraak op een bijeenkomst van de Vredesraad in Washington beschreef Trump hoe de twee leiders aanvankelijk afstand hielden voordat ze uiteindelijk samenkwamen om de overeenkomst af te ronden. In de video van het evenement zien we hoe de leiders elkaar de hand schudden.“We komen er dichtbij, maar één staat aan de ene kant van de kamer. Ik heb twee stoelen vlak voor de tafel, de prachtige Resolute tafel. Eén hier, één aan de andere kant van de kamer. Ik zei: jongens, kunnen jullie wat dichterbij komen? Ja, ze voelen zich erg ongemakkelijk. Weet je, ze vermoorden elkaar al 32 jaar’, zei Trump.Vervolgens legde hij uit hoe de sfeer tijdens het gesprek gaandeweg veranderde. “Na een uur stonden ze naast elkaar. We sloten een deal, ze omhelsden elkaar, tekenden een contract en we sloten vrede met twee heel belangrijke landen. En dat zal ik nooit vergeten. Ze begonnen dus een beetje zwak en eindigden heel sterk. En je mag heel trots op jezelf zijn. Het was prachtig om te zien.”De verklaring kwam nadat Trump in augustus vorig jaar aankondigde dat van Armenië en Azerbeidzjan werd verwacht dat ze een historisch vredesakkoord zouden ondertekenen in het Witte Huis. Destijds zei hij dat de Armeense premier Nikol Pashinyan en de Azerbeidzjaanse president Ilham Aliyev de deal in Washington zouden formaliseren.Hij verklaarde ook dat de Verenigde Staten bilaterale overeenkomsten met de twee landen zouden ondertekenen om gezamenlijke economische kansen in de zuidelijke Kaukasus na te streven. “De Verenigde Staten zullen ook een bilaterale overeenkomst met de twee landen ondertekenen om gezamenlijk economische kansen na te streven, zodat we het potentieel van de zuidelijke Kaukasus volledig kunnen ontsluiten. Dit zal een historische dag zijn voor Armenië, Azerbeidzjan, de Verenigde Staten en de wereld”, voegde hij eraan toe.ConflictachtergrondHet conflict tussen Armenië en Azerbeidzjan concentreert zich op de regio Nagorno-Karabach, bij de Armeniërs bekend als Artsakh. Hoewel internationaal erkend als onderdeel van Azerbeidzjan, heeft dit bergachtige gebied een etnische Armeense meerderheid.De spanningen namen in 1988 toe toen de Sovjet-Unie verzwakte, wat leidde tot de Eerste Karabach-oorlog tussen 1988 en 1994. Het conflict resulteerde in ongeveer 30.000 doden en ontheemden van meer dan een miljoen mensen. Door een staakt-het-vuren in 1994 kregen de Armeense troepen de controle over Nagorno-Karabach en de omliggende regio.In 2020 lanceerde Azerbeidzjan een militaire operatie van zes weken, ook wel de Tweede Karabach-oorlog genoemd, om aanzienlijk grondgebied terug te winnen. Bij de gevechten kwamen ruim 6.500 mensen om het leven. Een door Rusland bemiddeld staakt-het-vuren leidde tot de inzet van vredeshandhavers in de regio.In september 2023 herwon Azerbeidzjan door snelle militaire actie de volledige controle over Nagorno-Karabach. Daarna vluchtten binnen enkele dagen meer dan 100.000 etnische Armeniërs naar Armenië, waardoor de demografie van de regio dramatisch veranderde.Ondanks veel internationale bemiddeling door de jaren heen blijft een alomvattende vredesregeling moeilijk te verwezenlijken. Belangrijke kwesties zijn onder meer de status, rechten en veiligheidsgaranties voor etnische Armeniërs in de regio.
