In eerste instantie, Clint Bentley Ik weet niet zeker of Adolfo Veloso het leuk zal vinden ‘Beoefen de droom’ een bewerking van de roman van Denis Johnson uit 2011. Het verhaal is uitgesproken Amerikaans en gaat over Robert Grainier, een houthakker en spoorwegarbeider die rond de eeuwwisseling in Washington woonde en werkte. Veloso groeide op in São Paulo, ver van de Pacific Northwest, maar het script paste bij zijn cameraman, die voor het eerst met Bentley werkte aan ‘Jockey’ uit 2021.
“Het gaat over een man die een aantal maanden buitenshuis werkt met een groep mensen die hij nog nooit eerder heeft ontmoet en die hij waarschijnlijk nooit meer zal ontmoeten”, zei Veloso begin februari vanuit het Soho Hotel in Londen. “Als hij thuiskomt, is het altijd moeilijk om opnieuw contact te maken met zijn plaats en familie. Alles verandert als hij weg is. Dat is eigenlijk mijn leven.”
Veloso realiseerde zich dat als hij het kon begrijpen, ‘iedereen ter wereld er verbinding mee zou kunnen maken’. “Ook al is het een oud stuk, het is heel eigentijds”, zei hij. “Mijn belangrijkste doel was om de thema’s zo eenvoudig mogelijk te maken. We wilden alle lagen verwijderen die historische stukken gewoonlijk hebben, zodat de afstand van het publiek tot de personages kon worden ingekort.”
Soms doet Veloso dat letterlijk, door de camera dichter bij zijn personages te brengen. Maar het belangrijkste element is natuurlijk licht. Er is slechts één scène in “Train Dreams” waarin kunstlicht wordt gebruikt, een sleutelmoment waarin Robert (Joël Edgerton) dringt door de muur van vuur. Anders vertrouwt Veloso op de zon, kaarslicht en vuur om zijn foto’s te verlichten. Dit vereist een specifiek opnameschema, maar ook een zekere mate van flexibiliteit.
“We hebben alles op locatie opgenomen, zodat we de set op een betere plek voor de belichting konden plaatsen”, aldus Veloso. “Maar Clint staat er altijd voor open om dingen te veranderen. Als we een zonnige dag verwachten en het regent plotseling, waarom niet? Laten we nu zo’n scène doen. Vaak zijn er kleine verrassingen en de aanpassing eindigt beter dan we hadden gepland.”
“Train Dreams” werd opgenomen in de staat Washington, in inheemse bossen. Veloso wilde de natuur behandelen als een personage en niet als een setting, waardoor deze net zo belangrijk werd als Robert of zijn vrouw Gladys (Felicity Jones). Bewust geen drone-opnamen.
Felicity Jones en Joel Edgerton in ‘Train Dreams’.
(Netflix)
“Elke keer dat we de natuur fotograferen, kadreren we deze op dezelfde manier als waarop we een persoon zouden kadreren,” zei Veloso. “Elke keer dat we Robert fotograferen, laten we veel ruimte om hem heen om de impact die de omgeving op ons heeft en hoe we ons voelen over te brengen, en vice versa. Soms is het gewoon een opname van buitenaf, zoals een stil gesprek tussen hem en de natuur.”
Het vastleggen van grote bomen die mogelijk aan het begin van de 20e eeuw bestonden, is een uitdaging. Hun productie vindt plaats in beschermde parken, waar ze moeten oppassen dat ze het milieu niet aantasten. “Hoe maak je een film waarin ze de bomen moeten omhakken, maar ze niet eens in de buurt van de bomen kunnen komen?” zei Veloso. “Het leek bijna op actieschieten.”
Bentley ontdekt een houtkapfaciliteit waarmee het team daadwerkelijke boomkap kan vastleggen. Voor een van de openingsshots monteerde Veloso een camera op een boom vlak voordat deze werd omgehakt. “We gebruikten camera’s die we konden houden”, zei Veloso. “Maar alles ging prima en de camera overleefde.”
De film volgt Robert het grootste deel van zijn leven. Om het verstrijken van de tijd en de geheugenfouten te laten zien, veranderde Veloso de manier waarop hij de personages in elk tijdperk fotografeerde. Roberts jeugd wordt gefilmd om stilstaande beelden op te roepen, alsof hij zich alleen de foto’s herinnert die hij heeft gezien. Zijn volwassenheid omvatte een breder scala aan technieken. Uiteindelijk brengt Veloso de Steadicam mee om aan te geven dat Robert in zijn laatste jaren meer rust heeft gevonden.
Opnamen op locatie en vertrouwen op natuurlijk licht zijn enkele van de technieken die Veloso gebruikt in ‘Train Dreams’.
(Lauren Fleishman / Voor nu)
“We hadden regels die we gedurende de hele film volgden, maar we probeerden ervoor te zorgen dat ze niets oplegden dat verkeerd zou aanvoelen”, zei Veloso. “We improviseerden veel, dus we hadden altijd regels waar we ons aan moesten houden.”
De scènes waarin Robert met Gladys en hun jonge kind is, hebben een warm licht of een gouden waas van tijd. “Alle herinneringen zijn waarschijnlijk zoeter dan wat er werkelijk is gebeurd”, zei Veloso. “De eerste keer dat er echt hete zon in de film zit, waar alles hard aanvoelt, is wanneer hij na de brand in zijn hut aankomt en alles verbrand is en er alleen maar as is.”
Het laatste schot, wanneer Robert voor de eerste keer in een vliegtuig vliegt, wordt met praktisch bedrog vastgelegd. Veloso bevestigde een camera aan een echt vliegtuig om de landschapsdekking te filmen, maar Edgerton mocht vanwege verzekeringsproblemen niet aan boord. In plaats daarvan bouwde de bemanning de cockpit op een cardanische ophanging, enkele meters in de lucht, en stuurde de acteurs door de lucht alsof ze daadwerkelijk vlogen.
“Het is een van de belangrijkste scènes in de film, dus we konden geen groen scherm gebruiken”, zei Veloso. “Het moest net zo natuurlijk aanvoelen als al het andere. Het was een geweldige samenwerking tussen alle afdelingen om het te laten werken. De lichtinteracties waren echt en de lucht was echt. Het moest met alles verbonden voelen om het einde te laten werken.”
Erkenning krijgen voor zijn werk aan “Train Dreams” betekent veel voor Veloso, meer dan alleen zijn harde werk en visie. Hij is ook dankbaar dat hij deel uitmaakt van een golf van Braziliaanse filmmakers die de afgelopen jaren steeds meer erkenning hebben gekregen.
“Brazilië heeft altijd geweldige films gehad, geweldige filmmakers en geweldige filmmakers die buiten Brazilië en in andere landen werken”, zei hij. “Maar het is echt geweldig om kunst nu te vieren op dezelfde manier waarop we vroeger gewoon voetbal vierden. Het is dus heel spannend om daar deel van uit te maken, en tegelijkertijd ook gek. Het is geweldig en verrassend. Het heeft zeker dingen veranderd, en hopelijk betekent het meer werk en werk waarmee ik me echt kan verbinden.”
