Michael Silverblatt, presentator van het KCRW-radioprogramma ‘Bookworm’, al lang bekend om zijn diepte-interviews met auteurs die zijn proefpersonen soms verbaasden met de breedte van zijn kennis van hun werk – is overleden. Hij is 73 jaar oud.
Silverblatt stierf zaterdag in zijn huis na een langdurige ziekte, bevestigde een goede vriend.
Hoewel de 30 minuten durende show van Silverblatt, die liep van 1989 tot 2022 en landelijk werd uitgezonden, interviews bevatte met gerenommeerde auteurs, waaronder Gore Vidal, Kazuo Ishiguro, David Foster Wallace, Susan Orlean, Joan Didion en Zadie Smith, was de echte ster van de show de presentatrice zelf, een nasale radiopersoonlijkheid die meer dan eens in haar leven te horen kreeg dat ze geen stem had voor haar medium.
De show vertegenwoordigt een van de belangrijkste archieven van gesprekken met de belangrijkste literaire centra van de late 20e en vroege 21e eeuw.
Maar Silverblatt weet dat zijn personages net zo groot zijn als de mensen die hij interviewt.
“Ik ben een net zo fantastisch wezen als elk wezen in Oz of in Wonderland”, zei hij in 2010 tijdens een gesprek met de Engelse afdeling van Cornell University. “Ik zou het geweldig vinden als mensen zouden kunnen zeggen: ‘Ik heb nog nooit iemand zoals hij ontmoet’, en daarmee zouden ze moeten bedoelen dat het geen onaangename ervaring was.”
De inwoner van Brooklyn, geboren in 1952, leerde op jonge leeftijd van lezen houden toen hij kennis maakte met ‘Alice’s Adventures in Wonderland’. Buren zagen hem door Brooklyn lopen terwijl hij een boek las en belden soms zijn ouders uit angst dat hij gewond zou raken.
Maar totdat hij op 16-jarige leeftijd het huis verliet om naar de Universiteit van Buffalo, State University of New York te gaan, zei Silverblatt, had hij nog nooit een schrijver ontmoet.
De campus is echter gevuld met beroemde schrijvers als Michel Foucault, John Barth, Donald Barthelme en JM Coetzee, die allemaal als hoogleraar werkten.
Silverblatt was verlegen en schaamde zich om tijdens de les te spreken vanwege zijn onvermogen om de letter “L” duidelijk uit te spreken, die drie keer in zijn eigen naam voorkwam. Maar hij beschouwt schrijvers als zijn vrienden, ook al weten ze dat nog niet, zei hij in een lezing op Cornell.
Hij benaderde hen na de les om over hun werk te praten.
Ondanks zijn interesse in literatuur wilden Silverblatts ouders dat hij brieven zou bezorgen, zei hij. De zomer na zijn eerste jaar werkte Silverblatt op de postlijn van New York City, waar hij brieven bezorgde bij het huis van de burgemeester via een Upper East Side-route die hem langs veel oude boekwinkels en tweedehandsboekwinkels voerde. Tijdens die baan, zo zei hij in een lezing in Cornell, kocht hij alle werken van Charles Dickens.
Silverblatt verhuisde halverwege de jaren zeventig na zijn studie naar Los Angeles en werkte in Hollywood op het gebied van public relations en scriptontwikkeling.
Zoals veel jonge schrijvers in Los Angeles schreef hij een script dat nooit werd gemaakt.
In Los Angeles ontmoette Silverblatt Ruth Seymour, het oude hoofd van KCRW.
Seymour was net vanuit Rusland teruggekeerd naar de Verenigde Staten en was aanwezig bij een etentje waar iedereen het over Hollywood had. Daar raakten hij en Silverblatt verwikkeld in een één-op-één discussie over Russische poëzie.
“Hij was zo’n geweldige verhalenverteller dat de hele wereld gewoon verdween”, vertelde Seymour aan Times-columnist Lynell George. in 1997. “Daarna draaide ik me gewoon om en vroeg hem: ‘Heb je er ooit aan gedacht om op de radio te komen?’”
Dat dacht hij de komende 33 jaar.
“Michael was een genie. Hij kon charmant zijn en altijd, altijd, altijd briljant”, zegt Alan Howard, die 31 jaar lang de redactie van “Bookworm” was.
“Het is een buitengewoon archief dat bestaat, en ik denk niet dat iemand anders ooit zo’n archief heeft gecreëerd, van intelligente, interessante mensen die naar hun werk worden gevraagd”, aldus Howard. “Michael was erg trots op die show. Hij wijdde zijn leven eraan.”
Silverblatt droomde er ooit van om als schrijver aan de andere kant van de microfoon te staan, zei Howard. Maar toen hij in de twintig was, kreeg hij te maken met een schrijfblokkade en stopte met schrijven.
‘Uiteindelijk vond hij vrede met die realiteit’, zei Howard.
In plaats van te schrijven werd hij een accumulator van een groot aantal werken van andere schrijvers – zowel in zijn bibliotheek als in de opslagruimte in zijn hoofd. Hij heeft een buitengewoon geheugen voor de boeken die hij leest.
Silverblatt veranderde het appartement naast zijn Fairfax-appartement in een bibliotheek waar hij duizenden boeken bewaarde, zei Howard.
“Het was de hemel”, zei hij. “Het was een prachtige bibliotheek.”
“Hij was een buitengewoon persoon”, zegt Jennifer Ferro, nu president van KCRW. “Hij heeft een stem die je nooit op de radio zou verwachten.”
Alan Felsenthal, een dichter die Silverblatt als een mentor beschouwde, noemde de stem van Silverblatt ‘gevoelig en zachtaardig’.
Felsenthal zei dat het evenement gaat over het creëren van een ruimte van ‘grenzeloos mededogen’, waar schrijvers dingen kunnen delen die ze in het dagelijkse gesprek misschien niet delen.
“Michael is een uniek persoon, werkelijk uniek. En zijn stem is niet anders”, zei Felsenthal.
Een van de belangrijkste uitgangspunten van Silverblatts aanpak is dat hij niet alleen het boek leest dat hij die dag tijdens zijn show bespreekt, maar ook het hele oeuvre leest van de auteur die hij interviewt.
‘Er zou een belangrijke schrijver langskomen en weggeblazen worden door de diepgang van Michaels visie op het werk dat voorhanden is,’ zei Howard.
David Foster Wallace zei in een interview dat hij wilde dat Silverblatt hem adopteerde.
Silverblatt zegt dat hij het hele werk van een auteur probeert te lezen, maar hij beweert nooit dat hij het allemaal heeft gelezen als hij dat niet heeft gedaan.
“Over het algemeen probeer ik het volledige werk van de auteur te lezen. … Dat is niet altijd waar, en ik zou nooit zeggen dat het niet waar is. Maar vaker wel dan niet, heb ik in ieder geval het grootste deel van zijn werk gelezen. En soms is dat een heel menselijke uitdaging”, zei hij in een column in de Times in 1997.
De vraatzuchtige lezer zegt dat de beste boeken, de boeken die hem geluk brengen, niet de boeken zijn die het ons gemakkelijker maken in deze vreemde en moeilijke wereld.
‘De boeken waar ik het meest van houd, maken het voor mij moeilijker om te leven’, zei hij.
Silverblatt laat zijn zus, Joan Bykofsky, achter.
