De geschiedenis ontvouwde zich opnieuw tijdens de Winterspelen Milaan-Cortina toen leden van Team USA records braken en dominante overwinningen behaalden.
Maar nu de tweede week van de Olympische Spelen aanbreekt, begint een andere en meer provocerende geschiedenis zich te herhalen, waardoor een politiek geladen schaduw over de gebeurtenis wordt geworpen.
Kampioenskiër Mikaela Shiffrin, snowboarder Chloe Kim en freestyle-skiërs Hunter Hess en Chris Lillas behoren tot de topsporters die is vocaal geweest over hun bezorgdheid over het vertegenwoordigen van hun thuisland tijdens een periode van diepe politieke crisis rond verschillende vluchtige kwesties, waaronder het gewelddadige federale optreden in Minnesota door immigratie- en douanehandhavers en de landelijke aanvallen van de regering-Trump op immigranten en de LGBTQ+-gemeenschap.
“Het roept gemengde emoties op om de Verenigde Staten nu te vertegenwoordigen”, zei Hess in een verklaring Persconferentie vorige week. “Het feit dat ik een vlag draag, betekent niet dat ik alles vertegenwoordig wat er in de VS gebeurt.”
Trump veroordeelde de opmerkingen van Hess in een Waarheid sociale postnoemde hem “een echte verliezer”, en voegde eraan toe: “Hij zegt dat hij zijn land niet vertegenwoordigt… Als dat het geval is, zou hij niet voor het team moeten proberen, en het is jammer dat hij erin zit. Het is heel moeilijk om zo’n man te steunen.”
In een commentaar op de atleten in een interview met CNN zei vice-president JD Vance, die de Spelen bijwoonde, dat atleten die kritisch zijn, met ‘pushback’ te maken krijgen.
Vance, die werd uitgejouwd toen hij tijdens de openingsceremonie op een groot scherm werd getoond, voegde eraan toe: ‘Je bent daar om een sport te beoefenen, je bent daar om het land te vertegenwoordigen en hopelijk medailles te winnen. De overgrote meerderheid van de Olympische atleten, ongeacht hun politieke achtergrond, doet geweldig werk, geniet zeker de steun van het hele land, en ik denk dat de manier om het land te verenigen niet is door in het buitenland te verschijnen en de president van de Verenigde Staten aan te vallen, maar door je sport te beoefenen en het land goed te vertegenwoordigen.’
Vice-president JD Vance en zijn vrouw Usha tijdens de openingsceremonie van de Olympische Winterspelen in Milaan op 6 februari. Vance zei dat atleten bereid moeten zijn om met tegenslag te worden geconfronteerd als ze de staat bekritiseren.
(Natacha Pisarenko/AP)
De openheid van de Olympische Wintersporters weerspiegelt de dramatische protesten van Olympische atleten Tommie Smit en John Carlos die de Olympische Zomerspelen van 1968 in Mexico-Stad op zijn kop zette. De sprinters, die respectievelijk als eerste en derde eindigden in de race van 200 meter, spraken niet met woorden maar met opgeheven handen in zwarte handschoenen op de overwinningstribune, wat een van de meest iconische beelden uit de Olympische geschiedenis produceerde.
Terwijl het volkslied na hun overwinning speelde, uitten Smith en Carlos hun woede over raciaal onrecht in Amerika door hun hoofd te buigen en hun vuisten op te heffen. De stap leidde internationaal tot een seismische reactie en maakte de Olympische functionarissen boos die beweerden dat Smith en Carlos het wereldtoneel gebruikten om hun thuisland in verlegenheid te brengen.
De groet van Smith en Carlos aan Black Power wordt onderzocht in de HBO Max-documentaire “Fists of Freedom: het verhaal van de zomerspelen van ’68.” De met een Peabody Award bekroonde film uit 1999 beschrijft het vurige moment en de impact ervan op Smith en Carlos, en krijgt zowel heroïsche lof als scherpe kritiek.
George Roy, die ‘Fists of Freedom’ produceerde en regisseerde, zei: “Er zijn overeenkomsten tussen wat er in 1968 gebeurde en wat er nu gebeurt. De overeenkomsten zijn de Olympische Spelen en de Verenigde Staten, en in beide gevallen zijn er atleten die zeggen dat ze zouden willen dat ze wat trotser konden zijn, gezien de huidige omstandigheden.”
De Amerikaanse atleten Tommie Smith (midden) en John Carlos (rechts) steken hun vuisten op uit protest nadat ze medailles hadden gewonnen op de Olympische Zomerspelen van 1968.
(AP)
Maar Roy, die meerdere Emmy’s heeft gewonnen en de oprichter is van Jersey Line Films, voegt eraan toe dat er een groot verschil is.
“Wat Smith en Carlos deden was erg belangrijk omdat het een directe impact op hen had”, zei hij. “Ze protesteren met miljoenen mensen in hun gemeenschap. Hun punt is dat ze goed genoeg zijn om hun land te vertegenwoordigen. Maar als ze terugkeren naar de echte wereld, zullen ze het moeilijk hebben om een restaurant binnen te komen of een appartement te vinden.”
Hij voegde eraan toe: “Het is persoonlijker dan wat er nu gebeurt.”
In interviews in de documentaire zei Smith dat de houding van hem en Carlos vaak verkeerd werd geïnterpreteerd.
‘Zodra het volkslied speelde, ging mijn handschoen naar God’, zei Smith. “De Zwarte Vuist in de lucht was alleen maar ter erkenning van degenen die zijn gestorven. Het was een gebed van solidariteit. Het was een schreeuw om hulp van mijn broeders en zusters in dit land die werden neergeschoten, die werden gebeten door honden… Het was een roep om vrijheid.”
Hij voegde eraan toe: “Ik hou niet van het idee dat mensen het als iets negatiefs zien. Het is niets meer dan een vuist in de lucht en een hoofd gebogen naar de Amerikaanse vlag. Het vertegenwoordigt geen haat ervoor.”
Hoewel hij gejuich hoorde, hoorde hij ook boegeroep en gejoel.
“Fists of Freedom” bevat verschillende interviews met sport- en mediafiguren die de procedure bijwoonden of verslag deden en een uitgesproken mening hadden over het gebaar.
Bob Paul, die in 1968 perschef was van het Olympisch Comité van de Verenigde Staten, zei: “(Smith en Carlos) hadden ongelijk. Je moet bij elke overwinningsceremonie de orde en het decorum tot in de puntjes handhaven.”
De ervaren tv-sportverslaggever Brent Musburger, die destijds columnist was voor de Amerikaanse krant Chicago, schreef: ‘Je vuile was breken voor de hele wereld tijdens een leuk en spelletjestoernooi was niets meer dan een jeugdige houding. Smith en Carlos zagen eruit als een paar zwarte stormtroopers.’
Woedend beval Avery Brundage, voorzitter van het Olympisch Comité, sprinters van de Spelen te verwijderen.
Ondanks de opschudding zeggen experts dat het eerbetoon van Smith en Carlos een keerpunt was voor zwarte mensen, waardoor de burgerrechtenbeweging werd gestimuleerd. Beide mannen ondervonden echter persoonlijke en professionele problemen toen ze naar huis terugkeerden.
Zowel Smith als Carlos hebben de afgelopen jaren deelgenomen aan spreekbeurten. Zij waren niet bereikbaar voor commentaar.
“Wij zijn niet de Antichrist”, zei Smith in “Fists of Freedom.” “Wij zijn gewoon mensen die de noodzaak zien om erkend te worden.”
