Recensie ‘The Love That Remains’: IJslands huiselijk drama herontdekt zijn vorm

Het prachtige, eigenzinnige en melancholische ‘The Love That Remains’ van de IJslandse filmmaker Hylnur Pálmason (“Land van de Goden”), begint met een opwindend schot vanuit een lang, leeg gebouw aan het strand, waarvan we kunnen zien hoe het dak plotseling uit elkaar wordt gescheurd door een kracht van buitenaf. Terwijl het door de lucht zweeft, kunnen we de twee helften van dit eenmalige geheel beschouwen en zien hoe het licht verandert in deze gedeconstrueerde ruimte.

In zekere zin is dat de hele film samengevat, waarin we een gezin van vijf ontmoeten dat nog leeft na een scheiding. Beeldend kunstenaar Anna (Saga Garðarsdóttir) lijkt voor zichzelf op te komen terwijl ze nog steeds in het landhuis woont dat ze deelt met haar tienerminnaar. Door het toenemende isolement gaat visser Magnús (Sverrir Guðnason) voor de kust wonen op een grote trawler, terwijl zijn interne veiligheidscontroles verzwakken. Ondertussen tonen hun kinderen – tiener Ída en mannelijke tweeling Grímur en Þorgils (een trio gespeeld door de eigen kinderen van regisseur Pálmason) – een gezonde absorptie in de omstandigheden en ontmoeten ze samen momenten met veel humor en enthousiasme.

Wat we uit het verleden halen, komt uit het gefragmenteerde heden, alsof we door het prachtig samengestelde album van een vreemde bladeren (er is alleen de pianopartituur van Harry Hunt voor weemoedig commentaar). Elders zien we dat huisgemaakte maaltijden, huishoudelijk werk en foerageertochten soms deze gebroken gezinnen kunnen herenigen. Toen Magnus er echter op stond een tijdje te blijven, verklaarde Anna resoluut haar onafhankelijkheid.

Hoewel gescheiden, tonen hun werkzame levens – die van hen op zee, die van hen op het land – een ontmoeting tussen het elementaire en het door de mens gemaakte. Pálmason, die als zijn eigen cameraman fungeert (en een groot cameraman met zijn 4:3-kadrering), houdt van diepzeevissen, een seizoenshandel die zin geeft aan de dagen en nachten van Magnus, maar ook een steeds ongewenstere eenzaamheid bevordert. Anna wijdt zich ondertussen aan aardekunst en verandert machinaal lasergesneden ijzer dat in de open lucht op witte lakens is gelegd in grootschalige stukken met roestpatronen. Zijn werk gewaardeerd krijgen is echter een andere zaak. In een bijzonder grappige scène lijkt een bezoekende galerie- (en gaszak-)eigenaar zich bijna geen zorgen te maken over het kunstwerk, en toont hij meer interesse in het nest ganzen dat in het hok is verschenen.

Is liefde een ander natuurlijk element dat onderhevig is aan veroudering en slijtage? Door de tijd heen die geassocieerd wordt met de wisseling van seizoenen, gevuld met beelden van verbluffende schoonheid, streeft Pálmason een gevoel na dat alleen met geduld kan worden bereikt: de eeuwige realiteit van het einde van een relatie. Een van de visuele stukken die de regisseur vaak filmt, is een pop in ridderkostuum die kinderen in een schilderachtige omgeving maken, vastgebonden aan een paal. Het is een totem die zowel hilarisch als hartverscheurend is, spel en lijden laat zien, en uiteindelijk wonden belichaamt die zowel reëel als geïnternaliseerd zijn. (De korte film ‘Nest’ uit 2022 van de regisseur, waarin de bouw van een boomhut in de loop van een jaar te zien is, was een voorloper van zijn tijdelijke benadering van deze speelfilm.)

Na Pálmasons buitengewone ‘Land of the Gods’, een heel ander 19e-eeuws epos over geloof en verovering, positioneert ‘Abiding Love’ de filmmaker niettemin als een begenadigd maker van verhalenboeken voor volwassenen, ongeacht het tijdperk of de reikwijdte. Dit is subtiele, zelfverzekerde fictie, gemaakt vanuit het perspectief van een naturalist, een hart dat in familie gelooft, en een gevoeligheid met ruimte voor het Pythonesque en het Lynchiaanse.