“Ik heb de laatste tijd te kampen gehad met het isolement van vriendschapsgroepen en vond het moeilijk om lessen uit de natuur te leren, omdat alles in de natuur op een diepgaande manier samenwerkt.”
—Anonieme inzending van de lezer
In de nieuwsbrief van vorige weekik kondigde aan dat ik zou beginnen met het beantwoorden van vragen van lezers over onderwerpen of situaties waarmee mensen worden geconfronteerd – en dat ik zou kijken welke wijsheid de natuur hen zou kunnen bieden. Mijn oorspronkelijke plan was om te wachten tot februari, maar ik was zo geïnspireerd door de brieven dat ik besloot er vroeg mee aan de slag te gaan. De eerste kwam van een worstelende lezer geïsoleerd voelen.
Wie van ons heeft zich nooit een buitenstaander gevoeld? Het digitale leven heeft eenzaamheid veranderd in wat deskundigen op het gebied van de geestelijke gezondheidszorg een epidemie noemen. Vooral sociale media kunnen ons de indruk geven dat iedereen tot één groep behoort en dat wij een buitenbeentje zijn. Vanuit evolutionair perspectief is dit onze ergste nachtmerrie. Mensen zijn sociale wezens. In principe, Wij wil er deel van uitmaken. En wij zijn niet de enigen.
Wolven zijn ook sociale wezensvormen hechte groepen met gemiddeld tussen de zes en acht individuen. Door zich te verenigen kunnen ze op veel grotere prooien jagen dan ze alleen zouden kunnen, grote gebieden bewaken en elkaars veiligheid garanderen, inclusief kwetsbare pups. Echter, het idee van eenzame wolf die ook door onze collectieve verbeelding zwerven: wolven waarvan we zouden kunnen aannemen dat ze zijn verdreven of uitgekozen om in eenzaamheid te leven.
Over het algemeen zijn eenzame wolven individuen die alleen reizen (sommigen reizen wel 800 kilometer) om een partner te vinden en samen een nieuwe roedel te vormen. Dit gedrag, bekend als verspreiding, is van cruciaal belang voor het behoud van de gezondheid en diversiteit van soorten en komt veel voor in de natuur. Het leven op aarde zou zich niet hebben ontwikkeld zoals het nu is zonder dat individuen hun eigen weg gingen. Wat als het achterlaten van een roedel een uitnodiging is om uit elkaar te gaan? een ander gevonden of gevormd?
Het grootste deel van mijn leven wenste ik dat één pakket van mij was. Ik heb veel geprobeerd. Dit veranderde pas toen ik begin dertig was en door de jaren heen dacht ik dat het mijn enige jaren waren. Ik leerde mezelf kennen en leerde dat ik eenzaamheid waardeer. In die tijd besefte ik ook dat ik veel dingen had die geen enkele groep mensen kon vervullen. Nu merk ik dat ik deel uitmaak van vele groepen – waarvan ik er enkele zelf heb gevormd – stuk voor stuk sprak met verschillende delen van mijn ziel.
Hoewel ik vaak aspecten van natuurlijke symbiose belicht, vooral om het verhaal van overheersing tegen te gaan, betekent dit niet dat alles samengaat. De levende wereld is een ingewikkeld web van organismen – groepen en individuen – die op elkaar en op hun omgeving handelen en reageren. Charles Darwin had gelijk dat concurrentie ook een drijvende kracht in de evolutie is, net als verspreiding, predatie, enzovoort. De natuur kent zelden één waarheid, maar vele waarheden.
Het leven kent vele seizoenen. In sommige gevallen valt u misschien in één groep (of meerdere). In andere landen misschien wel vind jezelf. Wees niet bang om een tijdje de eenzame wolf te zijn, ook al voelt het gebied onbekend aan. En, zoals Rainer Maria Rilke ooit schreef: probeer van je eenzaamheid te houden. Wees vriendelijk tegen de mensen die je achterlaat en ga op zoek naar anderen die jouw interesses delen. Er zijn nog meer roedels – en andere wolven die wachten om met jou een roedel te vormen.
