Donald Trump zegt dat “veel geweldige mensen” lid willen worden van de Vredesraad, maar sommige wereldleiders zijn duidelijk bezorgd dat het controversiële initiatief de VN zou kunnen verzwakken.
Het was oorspronkelijk bedoeld als een kleine groep die toezicht zou houden op een staakt-het-vuren Gazahet is iets veel ambitieuzers geworden.
Op het podium in Davos op donderdag prees Trump een “zeer opwindende dag, lang gepland” toen hij leiders uitnodigde om het charter van de organisatie te ondertekenen.
Ongeveer zestig landen zijn uitgenodigd om lid te worden van de raad – tegen een kostprijs van elk een miljard dollar als ze permanent lid willen worden.
President Trump wordt de eerste voorzitter van het bestuur – een functie die hij volgens het plan levenslang zou kunnen bekleden.
Het nieuwe agentschap werd opgericht na de Amerikaanse militaire aanval op Venezuela en de dreigementen van de president om Groenland over te nemen en in Iran in te grijpen.
Wat is de Vredesraad?
President Trump stelde het idee voor het eerst voor in september toen hij zijn plan aankondigde om de oorlog in Gaza te beëindigen.
Sindsdien heeft hij gezegd dat zijn gezag zich buiten Gaza zal uitbreiden om andere mondiale conflicten aan te pakken en de vrede over de hele wereld te bevorderen.
Het handvest van de Vredesraad zegt naar verluidt dat de voorzitter, president Trump, ruime uitvoerende bevoegdheden zal hebben, waaronder de mogelijkheid om beslissingen te vetoën en leden te ontslaan, onder voorbehoud van verschillende beperkingen.
Het Witte Huis heeft minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, speciaal gezant Steve Witkoff en schoonzoon van president Trump, Jared Kushner, evenals de voormalige Britse premier Tony Blair, geselecteerd als leden van de oprichtende raad van bestuur van het initiatief.
Er blijven vragen bestaan over wat het gezag van de Vredesraad is en hoe deze werkt, waardoor sommige landen aarzelen om op de uitnodiging in te gaan.
Sommigen hebben zich afgevraagd waarom de Russische president Vladimir Poetin en andere autoritaire leiders werden uitgenodigd om zich aan te sluiten.
Wat is zijn rol in Gaza?
De Vredesraad werd aanvankelijk opgericht om de vrede in Gaza te helpen veiligstellen, waar in oktober vorig jaar een staakt-het-vuren van kracht werd.
Daartoe kregen ze een mandaat van de VN-Veiligheidsraad, die hen ook machtigde om een tijdelijke Internationale Stabilisatiemacht in Gaza in te zetten.
Er stijgt rook op uit Gaza. Foto: Reuters
Eerder deze maand kondigde de regering-Trump aan dat de tweede fase van haar vredesplan voor Gaza aan de gang was, en dat volgens haar “het begin is van de volledige demilitarisering en wederopbouw van Gaza.”
Volgens het plan zou een groep van vijftien Palestijnse leiders de brede taak krijgen van het dagelijkse bestuur van Gaza, en uiteindelijk rapporteren aan de Vredesraad.
Ondanks het staakt-het-vuren blijft Gaza dodelijk geweld ervaren, waarbij Israël en Hamas elkaar ervan beschuldigen het vredesakkoord te schenden.
Wie zullen de leden van de Vredesraad zijn?
Ongeveer 60 landen zijn uitgenodigd om lid te worden van de Vredesraad, en tot nu toe hebben ongeveer 35 landen ingestemd met deelname, zei een hoge functionaris van de Trump-regering.
“We hebben veel geweldige mensen die zich willen aansluiten”, zei Trump woensdag terwijl hij naast de Egyptische president Abdel-Fattah el Sissi stond.
“Dit wordt de meest prestigieuze raad die ooit is opgericht.”
Tot de landen die zich hebben aangesloten, behoren bondgenoten uit het Midden-Oosten, zoals Israël, Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein, Jordanië, Qatar en Egypte.
Andere landen zijn onder meer de NAVO-leden Türkiye en Hongarije, waarvan de leiders goede betrekkingen onderhouden met president Trump; en Armenië en Azerbeidzjan, die vorig jaar een door de VS bemiddeld vredesakkoord bereikten.
Marokko, Pakistan, Indonesië, Kosovo, Oezbekistan, Kazachstan, Paraguay en Vietnam hebben ook toegezegd deel te nemen.
Nog controversiëler is dat de Wit-Russische president Alexander Loekasjenko de uitnodiging heeft aanvaard.
Lees meer:
Analyse: Amerikaanse bondgenoten moeten belangrijke lessen leren van Groenland
Hoe een ‘misverstand’ in Groenland diplomatieke chaos zou kunnen veroorzaken
Het Frankrijk van Macron heeft de uitnodiging afgewezen, terwijl Groot-Brittannië van Sir Keir niet tot de eerste ondertekenaars zal behoren. Foto: Reuters
Wie zegt nee?
Een aantal Europese landen heeft hun uitnodiging afgewezen.
Noorwegen, Zweden en Frankrijk hebben allemaal hun uitnodigingen afgewezen, terwijl de Italiaanse minister van Economie Giancarlo Giorgetti zei dat deelname aan een groep onder leiding van de leider van een land in strijd zou zijn met de Italiaanse grondwet.
In Groot-Brittannië zei minister van Buitenlandse Zaken Yvette Cooper dat haar regering bezorgd was dat de Russische Poetin was uitgenodigd om toe te treden en dat Groot-Brittannië niet zou deelnemen aan de ondertekeningsceremonie.
Noch Rusland, noch China hebben gezegd of ze hun uitnodiging zullen accepteren.
Hoe zit het met de VN?
Dit is een uitdaging voor veel wereldleiders.
Ondanks zorgen en kritiek op de effectiviteit van de VN in de afgelopen jaren, heeft geen enkele partij ermee ingestemd een orgaan op te richten dat de VN zou kunnen verzwakken.
President Trump heeft erover gesproken dat de Raad een aantal functies van de VN vervangt en deze misschien zelfs achterhaald maakt.
Volgens hem waren de VN “niet erg behulpzaam” en “hebben ze nooit hun potentieel bereikt”. Maar hij zei ook dat het moet doorgaan “omdat het potentieel enorm is”.
