Groenlanders uiten hun angst en woede als Trump zich op de regio richt

“De Groenlanders willen geen Amerikanen zijn”, zei Mia Chemnitz tegen de BBC. “Wij zijn niet te koop.”

De 32-jarige ondernemer in de Groenlandse hoofdstad Nuuk weerspiegelde de gevoelens van veel mensen die met de BBC spraken over hun gevoelens over de recente retoriek van de regering-Trump.

Het Witte Huis zei dat het “actief” discussieerde over een bod om gebied te kopen dat eeuwenlang aan Denemarken toebehoorde. De Amerikaanse president Donald Trump en zijn functionarissen hebben eerder aangegeven bereid te zijn indien nodig dwangmaatregelen te nemen.

Dit heeft angst en wrok veroorzaakt onder de Groenlanders – zowel op het grootste eiland ter wereld als elders.

Deze nervositeit is toegenomen sinds de VS de Venezolaanse president Nicolas Maduro van zijn woonplaats in Caracas naar New York bracht op beschuldiging van drugshandel en narcoterrorisme in een ongekend militair optreden.

Kort daarna gaf de vrouw van een hoge stafmedewerker van het Witte Huis aan dat Groenland de volgende was.

“Toen voelde alles niet meer abstract aan”, zegt Tupaarnaq Kopeck, 40, die naar Canada verhuisde – een ander land dat Trump heeft gedreigd te annexeren – voor familie en werk.

“Voor de eerste keer nam ik contact op met mijn zus in Groenland en vertelde haar dat als het ondenkbare werkelijkheid zou worden, ze een plek zouden hebben om bij ons te verblijven.”

Aaja Chemnitz, een van de twee Deense wetgevers die Groenland vertegenwoordigen, zei dat de opmerkingen van de regering-Trump een “duidelijke dreiging” vormden die haar “geschokt” achterliet.

“Het zou zeer respectloos zijn als de VS de annexatie van ons land en de annexatie van andere NAVO-bondgenoten niet zouden uitsluiten”, zei hij.

Groenland is de dunstbevolkte regio ter wereld. Omdat de meeste Arctische eilanden bedekt zijn met ijs, woont het grootste deel van de bevolking op Nuuk en de omliggende zuidwestkust.

Maar de regio is van strategisch belang voor de VS – en daarom hebben ze daar sinds de Tweede Wereldoorlog een militaire aanwezigheid.

De ligging van Groenland tussen Noord-Amerika en het Noordpoolgebied maakt het de perfecte plek voor een systeem voor vroegtijdige waarschuwing in het geval van een raketaanval.

De laatste tijd is er steeds meer belangstelling voor de natuurlijke hulpbronnen van Groenland, waaronder zeldzame aardmineralen, die steeds toegankelijker worden naarmate het ijs van Groenland smelt als gevolg van de klimaatverandering.

“Het is niet leuk om met 56.000 mensen bedreigd te worden – als je ze zo mag noemen – van een reus als de VS”, zegt Masaana Egede, redacteur van de Groenlandse krant Sermitsiaq.

“Groenlanders zijn hier nerveus over, omdat we hier niet lichtvaardig mee omgaan.”

Deskundigen zijn het er over het algemeen over eens dat een militaire overname van Groenland voor de VS een no-brainer zou zijn – maar dat de geopolitieke gevolgen in feite een einde zouden maken aan het NAVO-bondgenootschap.

Nadat de kwestie van het eigendom van Groenland opnieuw aan de orde was gesteld door het Witte Huis, zes Europese bondgenoten een verklaring afgegeven zegt dat zijn toekomst moet worden bepaald door zijn volk – iets waar Mia dankbaar voor is.

Maar hij is bang dat dit weinig voor de VS zal betekenen “als er geen consequenties en actie aan verbonden zijn”.

“Als Groenlander vraag ik me af: hoe waardevol zijn wij voor deze bondgenoten? Hoe ver zijn ze bereid te gaan om ons te beschermen?”

Tupaarnaq zei: “Respect is meer dan alleen allianties op papier. Als machtige landen over je praten in plaats van met je, verdwijnt dat respect heel snel.”

De regering-Trump heeft haar voornemen benadrukt om Groenland van Denemarken te kopen – hoewel Kopenhagen herhaalde dat het gebied niet te koop is – terwijl militaire interventie een optie blijft.

Aaja beschouwt gedwongen annexatie als onwaarschijnlijk. In plaats daarvan “zullen we zien dat ze druk op ons zullen uitoefenen om ervoor te zorgen dat ze Groenland in de loop van de tijd zullen overnemen”.

Uit peilingen blijkt consequent dat Groenlanders over het algemeen de onafhankelijkheid van Denemarken steunen, maar zich verzetten tegen Amerikaans eigendom. De regio is grotendeels zelfbestuurd, waarbij de controle over overzeese zaken en defensie in handen is van Kopenhagen.

Misschien is dit de reden waarom Aleqatsiaq Peary, een 42-jarige Inuit-jager die in de afgelegen noordelijke stad Qaanaaq woont, onaangedaan lijkt door het vooruitzicht van Amerikaans eigendom.

“Dit betekent verhuizen van de ene werkgever naar de andere, van de ene bewoner naar de andere”, zei hij. ‘Wij zijn een kolonie onder Deens bewind. We hebben veel verliezen geleden onder Deens bewind.’

Maar hij zei: “Ik heb geen tijd voor Trump. Onze mensen zijn in grote nood”, legde hij uit aan jagers zoals hij die met honden jagen op zee-ijs en vis, “maar het zee-ijs smelt en de jagers kunnen niet meer in hun levensonderhoud voorzien.”

Volgens Sermitsiaq-redacteur Masaana moedigt de retoriek uit de VS een valse binaire keuze aan.

“We moeten echt proberen verhalen te vermijden dat Groenland moet kiezen tussen de VS en Denemarken, want dat is geen keuze die de Groenlanders willen.”

Voor anderen, die de sterke relatie tussen Groenland en de VS zien verslechteren, is er duidelijke woede.

“Mensen in Groenland raken hierover erg ontsteld”, zegt Christian Keldsen van de Greenland Business Association.

“Groenlanders zijn gastvrij en openhartig, dat is het beste aan dit land. Maar nu zijn sommige mensen bang.”

Groenland staat open voor zakendoen met de VS, benadrukte Christian, en merkte op dat er een nieuwe rechtstreekse vlucht van Groenland naar New York is – een duidelijk teken dat ze ons niet hoeven over te nemen.

“We zijn een goed functionerende democratie en onze regering heeft een sterk mandaat”, zei Mia. “Wij zijn een NAVO-bondgenoot en de VS hebben al meer dan zeventig jaar een militaire basis in Groenland – en hebben nog steeds het recht om nieuwe militaire bases en meer te bouwen en te exploiteren.

“Zoals vanuit Groenland al eerder is gezegd: we zijn niet te koop, maar wel open for business.”