Wat valt je als eerste op als je met hem praat? Bartos Mahnaz Ispahanioprichter van de Manhattan-galerij Mahnaz-collectieis de vreugde die hij beleeft aan zijn onderwerpen – een oogverblindende, encyclopedische kennis van het ambacht van sieradenontwerp en de makers ervan. Haar passie trekt je meteen naar binnen, waardoor je de wereld kunt zien door de lens van haar sieraden en de verhalen die deze vertelt.
Ispahani Bartos’ collectie van zeldzame modernistische, vintage en hedendaagse sieraden, een kind van een cultuur ‘vanaf zeer jonge leeftijd gevuld met sieraden’, omvat evenveel landen en continenten als haar biografie – van India tot Iran, Pakistan, Londen, New Mexico, Zuid-Amerika, Europa en New York. Geboren in Dhaka, destijds de hoofdstad van Oost-Pakistan (nu Bangladesh), uit ouders uit de prominente Perzisch-Bengaalse Ispahani-familie, legde ze uit dat “sieraden aan meisjes werden gegeven als het enige bezit dat ze konden erven”. Ze herinnert zich dat ze de belangrijkste mijlpalen in het leven markeerde met een bezoek aan de juwelierswinkel van de familie, waar ze drie geëmailleerde Meenakari-armbanden bestelde voor zwarte thee. Stukken worden ook doorgegeven van moeder op dochter en worden onderdeel van hun gedeelde geschiedenis.
Op 10-jarige leeftijd schonk haar Perzische, in India geboren grootmoeder haar een paar Victoriaanse oorbellen met smaragd- en parelkralen, die ze in de oren van haar pop stopte, omdat ze te jong was om ze te dragen. De pop en oorbellen gingen later verloren op zee, samen met veel van de bezittingen van haar familie tijdens de revolutie van 1971 en het gewelddadige conflict dat voorafging aan de afscheiding van Oost-Pakistan en de oprichting van Bangladesh. De politieke geschiedenis verteld door de lens van sieraden is een verhaallijn in het leven van Ispahani Bartos.
bronzen en hars Montana ring van Carmen Tapia
Een onverwachte start voor een sieradenverzamelaar/galeriehouder. Ispahani Bartos begon haar professionele leven als expert op het gebied van buitenlands beleid. Misschien niet verrassend, gezien de politieke onrust die hij al op jonge leeftijd ervoer Woodrow Wilson Internationaal Centrum voor Wetenschappers in Washington DC en bracht daar vervolgens tien jaar door Ford Foundation Centrum voor Sociale Rechtvaardigheid in NYC als senior fellow bij Raad voor Buitenlandse Betrekkingen. Tijdens haar reizen naar Nigeria, Guatemala en de Sovjet-Unie van vóór de Perestrojka, waar ze vanwege de aard van haar werk geen sieraden kon dragen, begon ze interessante sculpturale objecten te verzamelen, zoals houten poppen met afbeeldingen van koloniale figuren uit Senegal, of Russische nestelende matroesjkapoppen met afbeeldingen van politieke figuren. Haar antropologische nieuwsgierigheid naar objecten is er, alleen met een andere focus: “Als ik ergens in geïnteresseerd ben, wil ik er alles over weten, waar het vandaan komt, tot welke cultuur het behoort. Ik moet met objecten omgaan, vooral met sieraden. Totdat je een object vasthoudt, ken je de wereld waarin het leeft echt niet.”
De tijd die ze besteedde aan het verbeteren van de wereld door middel van openbaar beleid, bracht haar tot het besef van het belang van het menselijke vermogen tot schoonheid en zelfexpressie om ons ‘kracht te geven’ om de rest van het leven het hoofd te bieden. Ongeveer tegelijkertijd waren zij en haar 33-jarige man fotografen Adam Bartostevergeefs probeerde ze een vervanging te vinden voor haar gebarsten verlovingsring, wat haar ertoe bracht dieper in de wereld van het sieradenontwerp te duiken, met name in de 18e en 19e-eeuwse Mughal-Indiase sieraden. Dit was een keerpunt toen Ispahani Bartos besloot in 2013 haar galerie te openen.
van links: 18k geelgouden ring en broche van Alicia Penalba
Ze dankt haar moeder voor haar gevoel voor stijl en liefde voor sieraden, en herinnert haar als “een vrouw met een buitengewone stijl”. Als sieradenverzamelaar reist ze regelmatig met haar man. Tijdens een reis naar Mexico droeg mevrouw Ispahani een uitgebreide smaragdgroene halsketting met grote Mexicaanse oorbellen. “Ze zag er geweldig uit. Ik had niet gedacht dat deze combinatie zou werken als ik haar deze niet had zien dragen. Dit gaf me een echt gevoel voor stijl”, zei Ispahani Bartos. Haar moeder, die voornamelijk in Londen woonde, liet haar in de jaren zestig kennismaken met Britse modernistische sieradenontwerpers, beroemd gemaakt door Prinses Margaretha en haar man destijds Meneer Snowdon. Kort daarna kwamen Anglo-Italiaanse ontwerpers Andreas Grima overhandigde hem een zwart-met-gouden Omega De Ville-horloge. “Mijn moeder heeft vele jaren in Londen gewoond, dus de in Londen gevestigde beeldhouwontwerpers kwamen heel natuurlijk naar mij toe en lieten een grote invloed op mij achter.”
Op de vraag waarom sieradenontwerpers die beroemd werden in de jaren zestig, zeventig en tachtig – waaronder de Italiaanse modernist Giorgio Facchini, de Scandinavische minimalist Nanna Ditzel En Vivianna Torun Bülow-Hübe voor Georg Jensenen Britse beeldhouwontwerpers zoals Grima en Gerda Flöckinger – steeds populairder onder de huidige jonge generatie. Ispahani Bartos heeft verschillende theorieën. Naast de krachtige politieke en culturele transformaties die deze decennia bepaalden, begonnen sieradenontwerpers afstand te nemen van de conventies en gaven ze er de voorkeur aan om het materiaal het ontwerp te laten dicteren: “Wat ze met goud deden, was transformerend voor die periode. Ze gaven het textuur, hamerden het en deden wat ze konden om het goud op unieke manieren te bewerken en met technieken die vandaag de dag nog steeds spannend zijn.”
18k vintage Franse armband met op art deco geïnspireerde geometrische details
Misschien vanwege zijn achtergrond in de ‘rijke geelgoudcultuur’, bouwde hij vervolgens zijn collectie rond deze stijlen. Onafhankelijk sieradenadviseur Joanna Hardy prees Ispahani Bartos voor haar aandacht, voor het opkomen voor vakmanschap en “het onder de aandacht brengen van de prachtige ontwerpen van First Nation-juweliers in Noord-Amerika, waardoor hun werk naast de bekendere namen op de markt werd gebracht.” Tot de werken die door zijn Mahnaz Collection-galerie worden verdedigd, behoren werken van meesters als Charles Loloma (Hopi Native American-kunstenaar), Jesse Monongya (Navajo/Hopi) en Richard Chavez (San Felipo Pueblo, New Mexico). Kort daarna weerhielden Covid-complicaties Ispahani Bartos ervan om in 2020 te vliegen. Ze reisde elk jaar naar New Mexico om deze ontwerpers te leren kennen. “Het allerbelangrijkste was dat ik de ateliers van verschillende juweliers kon binnengaan en bijvoorbeeld de nicht van Charles Loloma, Sonwai (artistieke naam Verma Nequatewa), kon leren kennen, die op zichzelf een meester was en de eerste en enige vrouwelijke meestergoudsmid, een traditie die meestal van vader op zoon wordt doorgegeven.” Voor bekroonde jonge meesterkralenkunstenaars Elias Jade is niet bang (Apsaalooké-lid, Crow Nation), biedt de Mahnaz Collection niet alleen een platform, maar treedt hij ook op als beschermheer door zijn werk opdracht te geven.
Ispahani Bartos maakt zich zorgen dat “er zoveel verloren meesters zijn”, waardoor het haar missie is om de naamloze stukken op te sporen met behulp van Goldsmiths Company Assaybureau in Londen, dat al meer dan 700 jaar edelmetalen en de merken van hun makers test en markeert. Dit plaatste hem ook in de voorhoede van trends – de eerste Cazzaniga-sieraden die hij kocht hadden bijvoorbeeld geen naam en waren veel goedkoper dan de nieuwste sieraden die hij kocht, zoals dealers snel zouden ontdekken als zijn naam werd herontdekt. Zijn onderzoek leidde ertoe dat hij Romeinse sieradenontwerpers leerde kennen Angelo Giorgio Cazzaniga vereerd in zijn tijd, inclusief zijn collega’s Bulgarije En Buccellati.
halsketting van amethist, bergkristal en sterling zilver met hanger van Vivianna Torun voor Georg Jensen
Ispahani Bartos speculeert dat de reden dat Cazzaniga niet hetzelfde succes heeft behaald als de andere twee Italiaanse merken, kan zijn dat de ontwerper twee zonen had en dat er slechts één in de sieradenwereld bleef, vergeleken met het grotere familiebedrijf. Hij vond het erg leuk om verloren meesters te restaureren en zoveel mensen hun werken te zien herontdekken.
In de heldere galerieruimte Madison Avenue van de Mahnaz Collection kunnen klanten tentoonstellingen bijwonen of privéafspraken maken om een verscheidenheid aan ontwerpers te ontmoeten. Hoewel je bekende namen zult vinden zoals Cartier, Van Cleef & Arpels En Chaumetde focus ligt op dingen die zeldzaam en vaak vintage zijn. Het voordeel van investeren in nieuwe designer- of vintage-stukken is dat je in beide gevallen vakmanschap van hogere kwaliteit tegen betere prijzen kunt vinden. Deze werken vertellen niet alleen een verhaal over de steen of het ontwerp ervan, maar ook over het handwerk van de ontwerper en de geschiedenis die zich op kleine schaal afspeelde. Het advies van Ispahani Bartos voor aspirant-verzamelaars? Het is simpel: “Koop de hoogste kwaliteit die u zich kunt veroorloven.”
Fotografie met dank aan de Mahnaz-collectie. Afkomstig uit 10+ nummer 8 – TOEKOMST, JUBILEUM, VIERING – nu verkrijgbaar. Bestel uw exemplaar Hier.
modernistische chrysopraasringsculptuur van Helfried Kodré
