Spring aan boord van de Samba-trein, waar muziek, geschiedenis en verzet samen door de straten van Rio rollen.
MILES PARK, HOST:
Wanneer je dit hoort…
(GELUID VAN HET LIED, “COISINHA DO PAI”)
BETH CARVALHO: (Zingen in een niet-Engelse taal).
PARKEN: …Je gedachten dwalen misschien af naar Brazilië. Tegenwoordig is samba verweven met de culturele identiteit van het land. De afgelopen dertig jaar heeft Rio de Janeiro de nationale sambadag in december gevierd met een buitengewone traditie: de sambatrein, een muzikale reis die de vroege worstelingen van het genre opnieuw beleeft en de muzikanten eert die het vorm hebben gegeven. Julia Carneiro neemt het over.
JULIA CARNEIRO, BYLINE: Het is 18.00 uur. op het centraal station van Rio. Dit perron is meestal gevuld met mensen die na het werk op de trein naar huis wachten. Maar tegenwoordig dansen alle passagiers op sambamuziek en is in elk rijtuig een andere band te horen.
(MUZIEK GELUID)
MARQUINHOS DE OSWALDO CRUZ: (Niet Engels gesproken).
CARNEIRO: Componist Marquinhos de Oswaldo Cruz ontleent zijn artistieke naam aan Oswaldo Cruz, een arbeiderswijk in Rio, en dat is waar we naartoe gaan. Dit was de 30e editie van de sambatrein, een evenement dat hij creëerde om een reis die ongeveer een eeuw geleden voor het eerst werd ondernomen, nieuw leven in te blazen.
OSWALDO CRUZ: (Niet-Engels gesproken).
CARNEIRO: Hij legt uit hoe Paulo da Portela, een van de grote pioniers van de samba en oprichter van Rio’s eerste sambaschool, Portela, begin 20e eeuw deze trein nam om aan politierepressie te ontsnappen. Destijds kon het spelen van samba mensen in de gevangenis doen belanden wegens landloperij, een aanklacht die veel werd gebruikt om de zwarte cultuur te criminaliseren in de decennia nadat de slavernij in Brazilië was afgeschaft.
OSWALDO CRUZ: (Niet-Engels gesproken).
CARNEIRO: “De muzikanten kochten hun kaartjes, stapten in de trein”, zegt hij, “en als de deuren dichtgingen, speelden ze helemaal tot aan Oswaldo Cruz, maar de politie kon ze niet te pakken krijgen.” Sambatreinen vieren deze geschiedenis.
(JAUWEN)
CARNEIRO: Ik zat in de trein met muzikanten uit Salgueiro, een van Rio’s traditionele sambascholen. Het was vol en de deuren stonden op het punt te sluiten.
Deze eerste trein vertrekt om 06:04 uur, precies op de reistijd van Paulo da Portela. Binnen zitten muzikanten van de velha guarda, ervaren sambista’s die de sambatraditie belichamen. Ze droegen witte broeken, schoenen en hoeden en overhemden in hun schoolkleuren. In dit rijtuig is het rood en wit voor Salgueiro, waaronder de 57-jarige componiste Liesbeth Monteiro.
LIESBETH MONTEIRO: (Niet Engels gesproken).
CARNEIRO: “Samba is geen muziek”, zegt hij. Dit is de erfenis die wij hooghouden. Samba heeft ons zelfs aan het huilen gemaakt”, zei hij terwijl hij sprak.
MONTEIRO: (Niet-Engels gesproken).
CARNEIRO: Flor Morena is een van de passagiers hier, en ze heeft vele jaren gewerkt voor het bedrijf dat deze trein exploiteert.
Hij zei: dit is heel belangrijk om de wereld te laten zien hoe rijk onze cultuur is. Vrienden, kom naar Rio de Janeiro. Laten we plezier hebben. Het is hier geweldig.
(MUZIEK GELUID)
ONBEKENDE GROEP #1: (Zingen in een niet-Engelse taal).
CARNEIRO: Volgende halte, Oswaldo Cruz. Muzikanten kwamen uit de rijtuigen en bespeelden percussie-instrumenten zoals agogo, cuica en drums. Ze werden gevolgd door veel lokale bewoners uit de rijke delen van Rio, die zelden naar deze arme buitenwijk komen. De Braziliaanse schrijfster Bianca Ramoneda was extatisch na haar eerste samba-treinervaring.
BIANCA RAMONEDA: Ik kan een romanticus zijn, maar ik geloof echt dat treinen een soort brug zijn die verschillende delen van de stad verenigt die beter moeten communiceren.
CARNEIRO: Rond het station is er een drukte van mensen die arriveren en tientallen straatverkopers die barbecues, rondleidingen, bier en caipirinha’s verkopen. Eén van hen is Dilce Souza. Hij had een grote ijskist vol bier. Hij zei dat mensen dat willen als ze warm en dorstig de trein verlaten.
DILCE SOUZA: (niet-Engels gesproken).
CARNEIRO: Dilce zegt dat hij en zijn gezin zijn geboren en getogen in Oswaldo Cruz. Voorheen was dit evenement alleen voor omwonenden. Maar tegenwoordig komen hier mensen uit heel Brazilië en daarbuiten, dus het betekent veel voor hen.
(MUZIEK GELUID)
ONBEKEND PERSOON: (Niet Engels gesproken).
CARNEIRO: Blokken en blokken rond Oswaldo Cruz gaat het feest door, met sambagroepen die optreden in bars en podia op straat.
OSWALDO CRUZ: (Niet-Engels gesproken).
CARNEIRO: Toen Marquinhos de Oswaldo Cruz de microfoon pakte, dacht hij na over de geschiedenis van Rio en beschreef hoe de stad zwarte inwoners marginaliseerde, waardoor gemeenschappen vaak naar de buitenwijken van de stad werden geduwd.
OSWALDO CRUZ: (Niet-Engels gesproken).
CARNEIRO: “Maar heel Brazilië zingt samba”, zegt hij, “van de rijkste tot de armste. We hebben Brazilië zijn eigen taal gegeven, en die taal is samba.”
ONBEKENDE GROEP #2: (Zingen in een niet-Engelse taal).
CARNEIRO: Voor NPR News ben ik Julia Carneiro in Rio de Janeiro.
ONGEÏNDENTIFICEERDE GROEP #2: (Niet Engels gesproken).
Copyright © 2025 NPR. Alle rechten voorbehouden. Bezoek onze website gebruiksvoorwaarden En toestemming pagina binnen www.npr.org voor meer informatie.
De nauwkeurigheid en beschikbaarheid van NPR-transcripties kunnen variëren. De transcriptietekst kan worden herzien om fouten te corrigeren of updates aan de audio aan te passen. Audio op npr.org kan na de oorspronkelijke uitzending of publicatie worden bewerkt. Het officiële verslag van een NPR-programma is een audio-opname.
