Er zijn geen opgeloste mysteries in Charlie Shackletons ‘Zodiac Killer Project’, maar het echte misdaadgenre zelf wordt zeker gestalkt en ondervraagd als een hoofdverdachte. Er gaat tenslotte niets boven een obsessieve focus – of het nu gaat om het oplossen van een gekmakende zaak of het verslinden van programma’s erover op Netflix – om onze duistere verlangens naar vervulling op misselijkmakende wijze tentoon te spreiden, terwijl we tegelijkertijd genieten van de kleine dingen.
Shackleton, een Britse filmmaker met avant-gardistische gevoeligheid, was klaar om zijn eigen werk te maken, gebaseerd op de onderzoekende overpeinzingen van een politieagent uit Vallejo die meende de identiteit van de film te hebben ontdekt. De beroemde Zodiac-moordenaar die eind jaren zestig de Bay Area terroriseerde en de politie bespotte met brieven en cryptogrammen, maar nooit werd gepakt. Shackletons belangstelling voor de speculatieve memoires van voormalig verkeerspolitieagent Lyndon Lafferty, ‘The Zodiac Killer Cover-Up’, waarin jarenlange inspanningen worden beschreven om een aangewezen verdachte voor de rechter te brengen in het licht van een vermeende samenzwering, leidde tot een bod op de rechten. Toen dat niet lukte, ontstonden er andere filmprojecten.
“Zodiac Killer Project”, bestaande uit originele beelden en voice-overs van de gesprekken van de regisseur, vormt de schets van zijn verloren en vermoedelijk dode documentaire. Shackleton legt zijn conceptuele raamwerk uit van lange perioden van rustige, zonnige locaties in Vallejo: lege parkeerplaatsen, kerken, kruispunten, beboste huizen. We horen over de perfect ontworpen reconstructies die hij daar zou hebben geïnstalleerd – of, aangezien dit niet noodzakelijkerwijs de locatie is die in Lafferty’s verhaal wordt gespecificeerd en Shackleton oneerlijk is, op zo’n plek gefilmd.
Aan de ene kant kijken we naar een weemoedige, geestige pitchsessie voor een ongekend eerbetoon in Errol Morris-stijl, vol met inserts waarvan we leren dat ze ‘suggestieve b-roll’ worden genoemd (lichten die boven het hoofd zwaaien, een pistool in iemands hand), shots die bedoeld zijn om kunstig naast zijn denkbeeldige interviews met belangrijke deelnemers te worden geplaatst. Shackleton, kort te zien voor de camera in de studio waar hij het verhaal verandert, kent zijn acteerpauzes en thematische beats.
Maar zijn opgegeven poging is ook een brutale explosie van het vertelformaat, een bewuste kritiek op de meest gewilde stijlfiguren van het genre: creditsequenties, montages en griezelige muzieksignalen. Verwacht geen herhaling van de Zodiac-zaak, of delen van Lafferty’s boek waar hij juridisch niet over kan praten. Geniet van enkele hilarische ontledingen van populaire documentaireseries zoals “Een moordenaar maken” En “Vloek,” en is tegelijkertijd moreel en uitbuitend “Monsters: het verhaal van Jeffrey Dahmer.”
Natuurlijk was Shackleton ook een liefhebber van de eer, en aan zijn welsprekende toon was het soms moeilijk op te maken of hij met de vingers naar zichzelf wees of verlangde naar afwijzing door de club waar hij duidelijk lid van wilde worden. Dit kan het af en toe repetitieve “Zodiac Killer Project” met een oppervlakkige nasmaak achterlaten in vergelijking met zijn intelligentie. Maar het afgelopen jaar is er sprake geweest van een waardevolle heroverweging van de manier waarop we misdaadverhalen verwerken – van opzienbarende documentaires “Roofdier” En “Perfecte buren” naar het diepgaand onderzochte boek van Caroline Fraser “Dodend land” — Shackletons perspectief is nog steeds een interessante en waardevolle provocatie met betrekking tot onze bloeddorstige cultuur.
‘Project Dierenriemmoordenaar’
Niet beoordeeld
Looptijd: 1 uur, 32 minuten
Toneelstuk: Opent vrijdag 5 december bij Alamo Drafthouse DTLA en Laemmle Glendale
