Israël en Libanon heeft ingestemd met een door de VS gesteunde overeenkomst staakt-het-vuren in de strijd tussen Israël en gesteund door Iran Hezbollaheen deal die bedoeld was om bredere onderhandelingen tussen de VS en Iran mogelijk te maken, maar die er ook voor zou zorgen dat Israëlische troepen posities diep in Zuid-Libanon zouden behouden.
Israël en Libanon kwamen overeen om op 16 april om 21.00 uur GMT een “stopzetting van de vijandelijkheden” door te voeren voor een initiële periode van 10 dagen om vredesonderhandelingen tussen de twee landen mogelijk te maken, volgens de tekst van de overeenkomst die is vrijgegeven door het ministerie van Buitenlandse Zaken.
In de overeenkomst staat dat de Libanese regering, met internationale steun, “betekenisvolle stappen” zal ondernemen om te voorkomen dat Hezbollah en andere groepen aanvallen uitvoeren op Israëlische doelen.
In de verklaring werd ook gesteld dat Israël en Libanon erkenden dat de veiligheidstroepen van hun land “de exclusieve verantwoordelijkheid hebben voor de soevereiniteit en de nationale defensie van Libanon”, verwijzend naar de inspanningen van de regering sinds 2025 om Hezbollah te ontwapenen.
Volgens de overeenkomst “zal Israël zijn recht behouden om alle noodzakelijke maatregelen te nemen om zichzelf op elk moment te verdedigen tegen geplande, dreigende of aanhoudende aanvallen.”
Bovendien zal “Israël geen enkele offensieve militaire operatie uitvoeren tegen Libanese doelen, inclusief civiele, militaire en andere staatsdoelen, op Libanees grondgebied over land, door de lucht of over zee”, aldus de overeenkomst.
De periode van tien dagen zou in onderling overleg kunnen worden verlengd naarmate de gesprekken vorderen en afhankelijk van de vraag of “Libanon effectief blijk geeft van zijn vermogen om zijn soevereiniteit te doen gelden”, voegde hij eraan toe, in een andere verwijzing naar de inspanningen van Libanon om Hezbollah te ontwapenen.
Wat is er onopgelost in deze overeenkomst?
De overeenkomst vereist niet dat Israël zich terugtrekt uit Zuid-Libanon, waar Israëlische strijdkrachten dorpen en infrastructuur verwoestten nadat ze de inwoners ten zuiden van de Litani-rivier hadden bevolen te evacueren. De regio beslaat ongeveer acht procent van Libanon.
Ontvang het laatste nationale nieuws
Ontvang het laatste Canadese nieuws in uw inbox, zodat u nooit meer een trending verhaal mist.
Israëlische defensiefunctionarissen zeggen dat hun strijdkrachten posities 10 km binnen Libanon innemen als onderdeel van een “bufferzone” om Hezbollah-aanvallen op Israël te voorkomen, en beschouwen het gebied en veel Libanese dorpen als een bolwerk voor de door Iran gesteunde groep.
Hoewel de overeenkomst Israël het recht geeft defensieve actie te ondernemen tegen geplande aanvallen, bevat de overeenkomst geen soortgelijke bepalingen voor Libanon.
Dit staat in schril contrast met de overeenkomst uit 2024 om de strijd tussen Israël en Hezbollah te staken, waarin staat: “(Deze) toezegging belet Israël of Libanon niet om hun recht op zelfverdediging uit te oefenen, in overeenstemming met het internationaal recht.”
Opvallend is dat de overeenkomst Libanon niet expliciet verplicht Hezbollah te ontwapenen, hoewel er wel zes Libanese staatsveiligheidstroepen in worden genoemd die wapens mogen dragen.
De ontwapening van Hezbollah is de voornaamste eis van Israël geweest. De groep wijst oproepen tot ontwapening af en beschouwt haar wapens als een onderdeel van de nationale verdediging tegen Israëlische aanvallen.
De overeenkomst maakt ook geen melding van het lot van honderdduizenden Libanezen die de zuidelijke Litani-regio zijn ontvlucht, van wie sommigen al zijn begonnen naar huis terug te keren.
Wat zegt Hezbollah over de deal?
Hezbollah stopte met schieten op Israëlische doelen toen het staakt-het-vuren van kracht werd, maar steunde de deal niet publiekelijk.
Het zei dat een staakt-het-vuren Israël geen ‘bewegingsvrijheid’ in Libanon zou moeten geven en dat de voortdurende aanwezigheid van Israëlische troepen op Libanees grondgebied de mensen ‘het recht gaf om zich te verzetten’.
Hoe eindigde het laatste Libanese staakt-het-vuren?
Na de oorlog die was aangewakkerd door de Israëlische aanval op Gaza, kwamen Israël en Libanon in november 2024 tot een door de VS bemiddeld staakt-het-vuren voor onbepaalde tijd, waarin de Libanese regering werd opgeroepen Hezbollah te ontwapenen.
De overeenkomst verplicht Libanon ook tot het beperken van de bewapening voor de strijdkrachten van bepaalde landen, en bepaalt verder dat Libanon ongeoorloofde wapens moet in beslag nemen en herbewapening door niet-statelijke groepen moet voorkomen.
In juni 2025 stelden de VS een routekaart voor aan Libanese functionarissen om Hezbollah volledig te ontwapenen in ruil voor het stopzetten van de aanvallen door Israël en het terugtrekken van zijn troepen uit de vijf punten die ze nog steeds in Zuid-Libanon bezetten.
Maar Hezbollah en zijn belangrijkste sjiitische bondgenoot, de Amal-beweging onder leiding van parlementsvoorzitter Nabih Berri, zeggen dat de reeks acties moet worden teruggedraaid, waarbij Israël zich moet terugtrekken en de aanvallen moet stopzetten voordat er sprake is van bewapening door Hezbollah.
Na de overeenkomst uit 2024 bleef Israël aanvallen uitvoeren op wat naar eigen zeggen Hezbollah-depots en strijders waren, waarbij volgens Artsen Zonder Grenzen 370 mensen in Libanon omkwamen.
Hoe zit het met andere wapenstilstanden waarbij Israël betrokken is?
In Gaza kwamen Israël en Hamas afgelopen oktober een door de VS bemiddeld akkoord overeen om de gevechten te stoppen en hulp naar het gebied te sturen. Dit werd gevolgd door een Amerikaans plan gericht op het ontwapenen van Hamas in ruil voor de terugtrekking van Israëlische troepen en de wederopbouw van Gaza, dat grotendeels verwoest was door Israëlische bombardementen.
Veel aspecten van het plan zijn tot nu toe uitgebleven.
Israël blijft aanvallen uitvoeren op Gaza, waarbij sinds het staakt-het-vuren ruim 750 Palestijnen om het leven kwamen. Israël zegt dat het aanvallen van Hamas en andere militante facties wil dwarsbomen, maar levert zelden verifieerbaar bewijs.
Sinds oktober zijn minstens vier Israëlische soldaten gedood door militanten uit Gaza.
