De dag dat mijn Taiwanese grootmoeder, A-Ma, 80 werd, klaagde ze over een langdurige duizeligheid.
Toen hij opstond uit de matras, viel hij flauw. Ook al duurde de stroomstoring maar twee seconden en de artsen besloten dat de trigger slechts tijdelijk was lage bloeddrukmijn tante maakte zich genoeg zorgen om in geval van nood een oude iPhone op te ruimen.
Omdat ze analfabeet was, kostte het mijn grootmoeder een volle week om de beroerte onder de knie te krijgen viercijferige toegangscode. Ik maakte me zorgen tijdens mijn bezoek aan huis in Taiwan.
Mijn neef hielp hem zijn telefoon te achterhalen
Alles veranderde toen mijn zesjarige neefje met een nieuwe obsessie thuiskwam van de kleuterschool Minecraft-video’s. Omdat ze geen mobiele telefoon had, werd A-ma een gemakkelijk doelwit voor mijn neef. Hij downloadde YouTube naar zijn telefoon. Er verscheen een over-the-top serie romantische video’s op de feed van mijn grootmoeder. Hij klikte de een na de ander.
De grootmoeder van de schrijver ontdekte YouTube via de neef van de schrijver. Met dank aan TING WANG
Blijkbaar was de smaak van mijn grootmoeder op het gebied van entertainment gedurende 30 seconden zeer dramatisch YouTube-shorts met een belachelijk uitgangspunt, gefilmd met een laag productiebudget: een huishoudster wordt uitgehongerd door haar baas, die uiteindelijk verliefd op hem wordt. Een studente slaapt bij papa’s beste vriend, die een BDSM-hol heeft. Een middelbare scholiere wordt gepest, waarna wordt onthuld dat zij de erfgenaam is van een koninkrijk. Alles wat mij doet ineenkrimpen, doet haar giechelen.
Dan sijpelen de effecten van de telefoon door in het echte leven. Dat familie winkel ze begon in 1975 bij mijn grootvader en begon hem steeds minder te zien. In plaats van ’s ochtends bij mijn tante de schappen te vullen, kiest ze voor een uitgebreid ontbijt: twee hardgekookte eieren gedoopt in sojasaus met eindeloze YouTube Shorts.
De situatie escaleerde toen A-ma’s vriend, de eigenaar van een kleefrijstwinkel, langskwam met verse roddels. Zijn vriend bracht hem actueel nieuws over de zonen en dochters van buurtbewoners. Mijn grootmoeder speelde de rol van een aandachtige luisteraar, aangezien ze niet over de vaardigheden beschikte om de markt af te speuren naar schandalen. Maar nog geen twintig minuten later zag ik dat A-ma naar haar mobiele telefoon keek. Zijn vriend is niet langer een toppresteerder en trekt zich verslagen terug in de kleefrijstwinkel.
Ik merkte dat hij niet genoeg oplet
Als schrijver in New York die zelden een mobiele telefoon gebruikt, heb ik vlieg terug naar Taipei elke drie maanden om familie te ontmoeten. Elke keer merkte ik dat zijn aandachtsspanne verder daalde dan voorheen.
Zijn eettafel was ooit de plek waar ik hem anekdotes achter de schermen bracht over zijn werk bij een reclamebureau in New York City, maar nu niet meer. De laatste keer dat we samen aten, waren zijn ogen aan zijn scherm gekluisterd. Ik zuchtte en gooide mijn bord in de gootsteen. Hij wierp een blik op mij en vervolgens terug naar het oorspronkelijke programma, volledig geboeid door de inhoud ervan.
In plaats van boos te worden, ving ik vanuit mijn ooghoek een glimp op van A-ma die bloosde. Net als een meisje dat een coming-of-age-verhaal leest, waren haar wangen rood. Toen draaide hij het scherm naar mij toe en vertelde een aangrijpende romantische verhaallijn. Zijn glimlach werd groter naar zijn ogen.
Ik begrijp het eindelijk
Toen besefte ik dat wat hij bekeek geen YouTube Shorts met vreselijke verhaallijnen waren. Het was een venster op de jonge volwassenheid als ze de kans kreeg om een normaal meisje te zijn.
Zoals mijn moeder vertelt, groeide A-ma op in het door oorlog verscheurde Taiwan, waar haar jeugd bestond uit het tegenkomen van bunkers tijdens luchtaanvaloefeningen. Op 15-jarige leeftijd was hij in de vissershaven en hielp hij zijn gezin met het vervoeren van verse vangsten naar lokale markten. Jaren later koppelden haar ouders haar aan een buurjongen. Later kregen ze samen zes kinderen. Ze waagden de sprong in het diepe, verlieten het dorp en richtten een winkel op in Taipei City, waar ze handgemaakte jerky en varkenszijde verkochten.
Nooit de kans gehad om naar school te gaan, zich te verkleden voor een feestje, of ’s avonds naar buiten te sluipen om een kus van een schattige jongen te stelen – ze kon niet leven, in tegenstelling tot een jong meisje. Voordat iemand het wist, werd hij volwassen.
Ik besefte dat A-ma 65 jaar later, na een korte gezondheidscrisis, een iPhone kreeg die diende als toegangspoort tot een wereld waartoe ze nooit toegang had gehad. Een leegte opvullen waarvan hij niet wist dat die bestond.
De laatste keer dat ik er was, heb ik hem laten zien hoe dicteren werkt. Met zijn eeltige duim drukte hij op de microfoonknop en zei: ‘Jong. Verhaal.’
Het accent, vol dialect, was echter te moeilijk voor Siri om te begrijpen. Voor het eerst voelde ik me zo.
