Esports is veranderd, maar seksistische situaties verdwijnen niet

Discriminatie op grond van geslacht in de e-sport wordt vaak voorgesteld als een probleem dat de industrie langzaam aan het overwinnen is, en in sommige opzichten is dat ook waar. De situatie vandaag de dag is diverser dan voorheen, en meer mensen zijn bereid zich uit te spreken als ze met discriminatie worden geconfronteerd.

Maar dat is de situatie onlangs gedeeld door Ève “Colomblbl” Monvoisin en Maya “Caltys” Henckel van Liga van Legenden Deze scène laat zien dat de industrie verre van inclusief is.

In maart legde Colomblbl uit dat ze uit een team was afgewezen omdat ze een vrouw was. Kort daarna deelde Caltys een soortgelijk verhaal vanaf het begin van zijn carrière, waar hij werd beschouwd als de beste keuze voor een rol, maar om dezelfde reden werd afgewezen. Hun verhaal verspreidde zich snel door de gemeenschap, en vele anderen voegden hun eigen ervaringen toe.

Opnieuw werd een patroon dat al jaren bestond voor iedereen zichtbaar.

De reacties rondom deze verhalen wijzen ook op iets belangrijks. Tegenwoordig is er meer weerstand omdat meer mensen de beslissingen in twijfel trekken in plaats van de beslissingen te accepteren als onderdeel van het systeem. En verandering is ook belangrijk.

Het benadrukt echter ook hoe vaak de verantwoordelijkheid om zich uit te spreken nog steeds bij de persoon ligt die het doelwit is geweest van intimidatie en discriminatie in het openbaar – om nog maar te zwijgen van de vele domme daden die in privégesprekken worden begaan.

In zowel het geval van Colomblbl als dat van Caltys was de reden voor uitsluiting niet de prestatie, maar het idee dat een vrouw het team kon ‘afleiden’. Dit soort excuses zeggen echter meer over het milieu dan over de spelers, omdat ze blijk geven van een gebrek aan professionaliteit van het hele team – inclusief de staf.

Maar de gevolgen vallen op de persoon die wordt uitgesloten.

Vaardigheden worden ondergeschikt aan aannames over het gedrag van anderen, en ‘niet goed bij elkaar passen’ wordt een manier om de echte redenen achter de beslissing te rechtvaardigen, die uiteraard moeilijker publiekelijk te verdedigen is.

Dit soort logica heeft esports lange tijd gevormd. Dit blijkt niet altijd directe discriminatie te zijn. Vaak gebeurt dit op subtielere manieren, door informele veto’s, onuitgesproken ongemak of het idee dat sommige spelers ‘niet zullen werken’ in een team.

Maar de resultaten blijven hetzelfde, en kansen worden niet alleen op basis van verdienste verdeeld.

En er zijn nog steeds tekenen van verandering. Reacties op deze verhalen geven aan dat veel mensen in de scene deze verklaringen niet langer zonder twijfel accepteren, en wat ooit in stilte werd overgebracht, leidt nu tot discussie.

Dit lost het probleem op zichzelf niet op, maar het laat zien dat de cultuur wordt uitgedaagd.

Volgens het Global Power of Play-rapport 2025 van de Entertainment Software Association: vrouwen vertegenwoordigen nu 48% van de mondiale spelersbasis – maar dit is geen recente evolutie.

Onderzoek van het Pew Research Center meer dan tien jaar geleden heeft dit aangetoond 48% van de vrouwen speelt videogamesmaar wat anders is, is bekentenis. In hetzelfde onderzoek werd 15% van de mannen die games spelen geïdentificeerd als gamers, vergeleken met slechts 6% van de vrouwen. Enkele cijfers die weerspiegelen hoeveel en hoe lang vrouwen zich in deze ruimtes niet legitiem hebben gevoeld, of je zelfs schuldig voelen omdat je erin zit.

Maar deze dynamiek begint vaak al veel eerder, lang voordat competitief spel een mogelijkheid wordt. Voor veel meisjes is de toegang tot gaming historisch gezien bepaald door andere sociale verwachtingen dan voor jongens. Hoewel dit niet overal waar is, is het nog steeds gebruikelijk om te zien dat jongens meer tijd, ruimte en zelfs middelen krijgen om videogames te spelen, of dat nu betekent dat ze een console moeten bezitten, uren online moeten doorbrengen, of simpelweg moeten worden aangemoedigd om gamen als een legitieme hobby te beschouwen.

Aan de andere kant wordt van meisjes vaak verwacht dat ze hun tijd op verschillende manieren verdelen, meer helpen in het huishouden, zich op een meer ‘serieuze’ manier op school concentreren, of begeleid worden naar meer traditionele paden, zoals een stabiele carrière of het stichten van een gezin. Dit is niet altijd een duidelijke grens, maar het heeft wel invloed op hoeveel tijd en vertrouwen iemand vanaf jonge leeftijd in gamen kan investeren.

Deze verschillen verdwijnen niet in de loop van de tijd, maar ontwikkelen zich tot iets groters. Wanneer het betreden van de wereld van esports of de bredere game-industrie een optie wordt, beginnen veel vrouwen vanuit een andere positie, vaak met minder ervaring, minder connecties en minder aanmoediging om het serieus na te streven.

Tegelijkertijd hebben door mannen gedomineerde ruimtes de neiging zichzelf te versterken, omdat zichtbaarheid een grote rol speelt bij het vormgeven van wie zich thuis voelt. Als de meerderheid van de spelers, coaches of professionele besluitvormers mannen zijn, zal het voor vrouwen moeilijker zijn om zichzelf in die rollen voor te stellen, en nog moeilijker om geaccepteerd te worden als ze eenmaal proberen in te breken. Vrouwen en andere gemarginaliseerde geslachten spelen wel videogames, maar vaker wel dan niet blijf om meer dan één reden weg van openbare plaatsen.

Dit is echter waar verandering langzaam plaatsvindt, omdat steeds meer vrouwen deze velden betreden en deze verwachtingen in twijfel trekken. De invloed van deze vroege sociale en culturele normen is echter nog steeds zichtbaar en blijft niet alleen bepalen wie meedoet, maar ook wie de kans krijgt om te slagen.

Ik ervaar discriminatie sinds 2019, toen ik de gamewereld betrad, zowel binnen als buiten de game. Ik heb echter het gevoel dat mijn ervaring mild was vergeleken met wat vele anderen in dezelfde periode hebben meegemaakt. Maar het feit dat ik deze “gewone” beledigingen, kleinerende opmerkingen en discriminerende situaties als “mild” beschouw, laat zien hoe normaal deze gevallen zijn voor vrouwen in de wereld van de esports.

Toen ik voor het eerst lid werd van een mediapublicatie, was ik de enige vrouw in het team. Toen ik als scheidsrechter werkte bij een grote internationale toernooiorganisator, was ik twee jaar lang de enige vrouw in mijn groep. En in die tijd werd ik vaak op tegenstrijdige manieren geportretteerd: aardig, maar te bazig; te bot, maar niet spraakzaam genoeg. Ik merkte vaak dat ik seksisme uitriep, wat verder zou bepalen hoe ik door collega’s werd bekeken. Deze labels waren niet noodzakelijkerwijs bedoeld om uit te sluiten, maar ze bepaalden de manier waarop ik naar iedereen in dezelfde omgeving keek. Mijn werk is niet altijd het eerste dat bepaalt hoe anderen mij omschrijven.

Naarmate mijn carrière vorderde, heb ik samengewerkt met collega’s die waardeerden wat ik doe in plaats van zich te concentreren op mijn geslacht, maar dat is niet de standaardervaring. Veel vrouwen en gemarginaliseerde geslachten in de wereld van de e-sport worden nog steeds geconfronteerd met grotere obstakels, minder kansen en meer druk om zichzelf voortdurend te bewijzen.

Er zijn echte inspanningen om de situatie te verbeteren. Sommige organisaties investeren in programma’s, gemengde roosters en competities om gemarginaliseerde geslachten te ondersteunen. Deze initiatieven creëren ruimte, zichtbaarheid en uitgangspunten die reguliere ecosystemen vaak ontberen.

Maar de behoefte aan deze ruimtes laat ook de beperkingen van de huidige vooruitgang zien. Zolang spelers van gemarginaliseerde geslachten nog steeds kunnen worden uitgesloten om redenen die geen verband houden met hun prestaties, blijft het systeem onvolledig. Zolang meisjes helpen dingen op te zetten in plaats van Mario Kart te spelen zoals hun broers, zal het ecosysteem verstoken blijven van potentiële wereldkampioenen.

De esports-industrie verkeert momenteel in zulke spanningen. Verhalen trekken de aandacht, er volgt discussie en even voelt het alsof er verandering op handen is – maar de cyclus is bekend.

De aandacht vervaagt, het gesprek gaat verder en dezelfde kwesties worden opzij gezet om ruimte te maken voor het volgende probleem. Verandering vindt plaats, maar niet overal met dezelfde snelheid en niet altijd over een langere periode. Totdat deze momenten consistente actie veroorzaken in plaats van voorbijgaande reacties, zal de scène zich blijven ontwikkelen, maar nooit zo ver als mogelijk is.